De wereld van niet-weten

Dwaalgids

Uitputtend overzicht van de meest uitgebreide website van de lage landen over spiritueel niet weten. Voor iedereen die de weg kwijt is of kwijt wil raken.

Tekst Hans van Dam, illustraties Lucienne van Dam.


Deze dwaalgids bevat vier alfabetische lijsten:

  1. Dwaalteksten a-z: pagina’s met teksten van Hans van Dam
  2. Citaten a-z: pagina’s met teksten van anderen
  3. Thema’s a-z: pagina’s per onderwerp
  4. Trefwoorden a-z: teksten per onderwerp

Je kunt ook het zoekvak gebruiken.


Wat is niet-weten?


Dwaalteksten a-z

Advaita vedanta
Niet-twee en het einde van de wijsheid; non-dualisme als anti-filosofie.

Beeldspraak
Niet-weten zonder woorden. Gewoon lekker kijken.

Brieven advaita
Het bewustzijn voorbij; correspondenties over non-dualisme en niet-weten.

Brieven mystiek
De stilte voorbij; correspondenties over mystiek en niet-weten.

Brieven niet-weten
De twijfel voorbij; correspondenties over de hokjesgeest, de beginnersgeest en het weetnietfeest van de weetnietgeest.

Brieven verlichting
De vrijheid voorbij; correspondenties over verlichting en niet-weten.

Brieven zen
De leegte voorbij; correspondenties over zen en niet-weten.

Byron Katie voor Workaholics
Je kunt je gedachten onderzoeken – is dat waar? Werk maken van het Werk.

Catch 22
Tweeëntwintig metaforen voor spirituele verlichting. Wat zelf ook maar een metafoor is. Maar waarvoor?

De diamantsoetra
Radicalisering van deze beeldenbrekende zenklassieker; de diamantsnijder besneden.

De dood
‘Ik ben helemaal kapotgeschoten. Begrijp je wat ik bedoel?’ Dyspeptische dwaalteksten over ziek zijn, doodgaan en vergankelijkheid.

Dwaalliedjes
Bevende ode van een levende dode aan niet-weten; lyrische en delirische litanieën op het eeuwige tja.

Dwaalspreuken
‘Aforismen zijn net bloemen: voor je het weet zijn ze verwelkt.’ Oneliners en flatliners over wijsheid en dwaasheid.

Dwaaltaal
Spreken zonder spreken en zwijgen zonder zwijgen over weten zonder weten – hoe doe je dat? Dwaalwoorden en stijlfiguren niet-weten.

Dwaalwegen
Sterven aan het bekende of sterven aan het onbekende? Wegen naar de onbekende vraag.

Dwijsheid
Dwaalgesprekken over de zwaarheid van de waarheid en het luwe niemandsland tussen wijsheid en dwaasheid.

De elf plaatjes van de ezel
Wat geen oor wil horen; beeldverhaal voor blinden over de en het Grote Weg.

Ethiek
Voorbij goed en kwaad; delinquente dwaalgesprekken over de deugd van niet weten en niet weten van de deugd.

Gebakken licht
‘Geen roes zonder kater’; dwaalgesprek over lijden, spiritueel materialisme, gouden bergen, hoogmoed en desillusies.

Gemoedsrust
Vrede sluiten met je onvrede, berusten in je onrust. Dwaalteksten over gelatenheid.

God
God spreekt (in de mislukking van het denken) – denken over god (bij wijze van spreken).

De Grote Weg
‘De Grote Weg is niet moeilijk voor wie hem kwijt is.’ Variaties op ‘De Grote Weg, verzen over de geest van vertrouwen’ van Seng-ts’an, de derde zenpatriarch.

Haiku
‘Nooit boog het beeld van Boeddha / eens naar mij terug.’ Haiku op haiku; lettergrepen naar niet-weten.

Hans van Dam
Trivia over de onbekende auteur van niet-weten.nl: curriculum vitae, curriculum morte, ziel en zaligheid.

De hartsoetra
Radicalisering van deze beeldenbrekende zenklassieker. De leegte van de Boeddha in de ruimte van je hart en de wijdsheid van je geest.

Hoera, verlicht?
Een vervloekte zegen. (niet voor wattjes)

Een kaartenhuis
Heel veel metaforen voor niet-weten.

Het lege geheim
Voorbij zelf en niet-zelf; dwaalgesprek over het open geheim van Tony Parsons, het verschrikkelijke geheim van Adyashanti en het lege geheim van niet weten.

De lege leer
Wat weegt meer, een kilo lucht of een kilo leer? Loze dwaalteksten over niet weten als loze leer. Voor losers.

Liefde
Liefde is alles, maar wat is alles? Alles is liefde, maar wat is liefde? Desperate dwaalteksten over de minne van niet weten en niet weten van de minne.

De Linji-lu
Integrale tekst van de zenklassieker ‘de Linji lu’ in de hertaling van Hans van Dam. Met links naar gratis pdf en epub en fraaie hardcover.

Maya
De goochelaar begoocheld; waanteksten over de illusie van de werkelijkheid en de illusie van de illusie. Voor desillusionisten.

Meesterschap
‘Een goede leraar maakt het begrijpelijke onbegrijpelijk.’ Dwaalteksten over meesterleerlingen, meesteroplichters, goeroelopers en ouwehoeroes.

Meester Tja
‘Zelfs als hij spreekt gebruikt de dwijze geen woorden en gebruiken de woorden hem niet.’ Meester Tja praat niemand na; dwaalteksten geïnspireerd door de Tao-te-tjing.

Metafysica
Is het nou binnen of buiten waar de vogeltjes fluiten? Je binnenste buiten; dwaalteksten over waarneming, zijnsleer en natuurfilosofie.

De mind
Het denken doorzien; demente dialogen en beschonken beschouwingen over het gezond verstand.

De Mont Fou
De wijsheid voorbij; dwaalgesprek over Eeuwige Dwaasheid, Universele Onzin en niet-weten.

Nada nada nada
Het mysterie voorbij; dwaalgesprek over lege mystiek en de god-zonder-god van Meister Eckhart, Rumi, Hafiz, Jan van het Kruis, Wumen Huikai en Angelus Silesius.

Non-dualiteit
Dubbelhartige dwaalteksten over de dualiteit van non-dualiteit en de non-dualiteit van niet-weten. Voor telgangers.

Passe-partout
De woorden voorbij; dwaalgesprek over niet-weten als moedersleutel voor tal van religieuze, spirituele en filosofische begrippen.

Pleinvrees
Voorbij twijfel en zekerheid; dwaalgesprek over de nodeloze angst voor een grondeloos bestaan.

De Poortloze Poort 1-12, 13-24, 25-36, 37-48
Niet te missen: de Poortloze Poort. Lachen en huilen om het raadsel van het leven. De zenklassieker ‘de Wumenguan’ volgens Hans van Dam.

Soefisofie
De extase voorbij; dwaalgesprekken naar aanleiding van citaten uit het soefisme.

Uitgezocht
Zoeken naar het einde van het zoeken; thuiskomen in den vreemde en vreemdgaan in het bekende. ‘Wees een dwaallicht voor jezelf.’

Verduisterd
De verlichting voorbij; dwaalgesprek over de onzienlijke lichtheid van de duisternis en de wijdsheid voorbij alle wijsheid.

Verdwijnpunten
Kom uit je kokervisie! Standpunten, vluchtlijnen en raakvlakken in de eindeloze ruimte van niet-weten. Voor uitloopmensen.

De vrije wil
Ben jij het die wat wil of heerst de wil in jou? Is kiezen wel een keuze? Dwingende dialogen over onvrije wil en ongewilde vrijheid.

De waan van de nacht
Apologie voor mijn apologie van niet-weten.

Wat is niet-weten?
Lichte inleiding in een duistere zaak; kennismaking met wat geen kennismaking veelt.

Wat is verlichting?
Het denken doorzien door het denken.

Weetnietkunde
Lemma’s over met niet-weten verwante filosofische, religieuze, mystieke en spirituele begrippen; kennis over het gat in onze kennis.

Zelftests verlichting
Ben jij verlicht? Foolproof vragen en lijstjes om zelf vast te stellen of je al ontwaakt bent. Geschikt voor alle tradities. Ook voor beginners.

Zen
Wat is zen? Dwaalteksten over de leer, de weg, je ware gezicht, geloften en het doden van de Boeddha.

De zin van het leven
De zingeving voorbij; dwaalteksten over de zin van het leven, de onzin van het denken en de zon van niet weten. Voor zotten.

Zoek je selfie
Schijngestalten van het zelf en het zelf als schijngestalte. Houvast voor mensen met een identiteitscrisis. Of hou gewoon vast aan je identiteitscrisis.

Zonder twijfel
Verlichting als niet weten (van verlichting); ontwaken uit de droom (van ontwaken).


Citaten a-z

Aforismen
‘Onze ervaring bestaat eerder uit verloren illusies dan uit verworven wijsheid.’ Ont-stellende aforismen uit alle windstreken.

Hans Andreus
‘Niet te geloven: iedereen heeft meningen alsof het niets is.’ Gedichten van Hans Andreus (1926-19177).

Angelus Silesius
‘Wie niets meer heeft, niets weet, niets mint en niets verwacht, die heeft, weet, mint en wenscht toch meer nog dan hij dacht.’ Koppelrijmen van de katholieke mystieke dichter Angelus Silesius (1624-1677).

Armando
‘Ik zeg het je midden in je smoel: ik ben op de wereld gekomen om me te verbazen.’ Verhaaltjes van schrijver, dichter en kunstenaar Armando (1929).

Georges Bataille
‘Ik schaam me dat ik alles heb willen zijn, want dat was slapen, zo zie ik nu in.’ Citaten van schrijver, dichter, filosoof en surrealist Georges Bataille (1897-1962).

Samuel Beckett
‘Ja, het was hem niet voldoende dat hij er niets van begreep, hij moest ook nog geloven dat hij er alles van begreep.’ Citaten van de Ierse absurdistische (toneel)schrijver en dichter Samuel Beckett (1906-1989).

Byron Katie
‘Wat is de ‘duisternis in de duisternis’? Het is het denken dat niets weet.’ Citaten van spiritueel begeleidster en cognitief therapeute Byron Katie.

Dadaïsme en surrealisme
‘We willen de breekbaarheid van het denken laten zien, en op welke onzekere gronden we onze wankele huizen hebben gebouwd.’ Citaten van Theo van Doesburg, André Breton en anderen.

Jan van Delden
‘Het niet-weten van dat bewuste zijn is het allerhoogste inzicht; het niet-weten is het echte vanzelf gaande alles-weten.’ Citaten van non-dualist Jan van Delden.

René Descartes
‘Maar misschien is er een onbekende bedrieger, uiterst machtig en uiterst slim, die mij opzettelijk misleidt.’ Citaten en meditaties van de Franse filosoof en wiskundige René Descartes (1596-1650).

Meister Eckhart
‘En zo is jouw onweten niet een gebrek, maar juist je opperste volmaaktheid.’ Citaten van theoloog, filosoof en mysticus Meister Eckhart.

Douglas Harding
‘Ik weet niet wat ik denk tot ik hoor wat ik zeg – de woorden hoor die uit mijn on-mond komen.’ Citaten van non-dualist Douglas E. Harding.

Toon Hermans
Muizenissen, hersenspinsels / mensen lijden aan verzinsels / maar je leert wel mettertijd / ‘denken is geen werkelijkheid’. Teksten van kleinkunstenaar, schilder en dichter Toon Hermans (1916-2000).

Huangbo
‘Alles loslaten is de dharma, en wie dat begrijpt is een boeddha; maar het loslaten van alle waanideeën laat geen dharma na om je aan vast te houden.’ Teksten van en over de ch’anboeddhist Huangbo Xiyun.

Jed McKenna
‘Vernietig alles. Verbrand het allemaal. Steek zelfs je hart in brand. Gooi je ziel in de oven.’ Citaten van de spirituele auteur ‘Jed McKenna’.

Stephen Jourdain
‘Je moet dus alles wat niet te ontkennen valt ontkennen, overal waar het opduikt.’ Citaten van non-dualist en bon-vivant Stephen Jourdain.

Rutger Kopland
‘Je kwam en gaat weer weg, ook nu. Zo zal het blijven tussen ons, ik ben een onbekende plek.’ Poëzie van psychiater, dichter en schrijver Rutger Kopland (1934-2012).

Jiddu Krishnamurti
‘Als je een vooropgezet idee omtrent jezelf hebt, kun je het onbekende, dat wat spontaan is, niet doorgronden.’ Citaten van spiritueel leraar en schrijver Jiddu Krishnamurti (1895-1986).

U.G. Krishnamurti
‘Begrijpen dat er niets valt te begrijpen, is waar het om gaat. En zelfs dat is een armzalige bewering.’ Citaten van anti-guru U.G. Krishnamurti.

Johannes van het Kruis
‘Om te geraken tot wat ge nog niet weet – moet ge gaan langs de weg van het niet-weten.’ Citaten van de Spaanse heilige, dichter, mysticus en kerkleraar Johannes van het Kruis (1542-1591).

Ton Lathouwers
‘Het bestaan is een mysterie, een raadsel. Het is: niet weten. Het komt als een levensgrote vraag op je af.’ Toespraken en citaten van hoogleraar en zenleraar Ton Lathouwers.

Lie Yukou
‘Als ik en jij het al niet begrijpen, zouden geneesheren en sjamanen dat dan wel doen?’ Citaten uit het taoïstische geschrift de Liezi.

Joost Lips
‘Alle verhalen doen me denken aan de zolen van mijn oude schoenen;
je loopt er nog op maar je kan ze net zo goed uit doen.’ Citaten en gedichten van non-dualist Joost Lips.

Patricia de Martelaere
‘Het scepticisme maakt plaats voor de perplexiteit.’ Citaten van hoogleraar, filosofe en schrijfster Patricia de Martelaere.

Nagarjuna
‘Namen zijn zonder betekenis want zelf, niet-zelf, zelf én niet-zelf, bestaan niet.’ Teksten en citaten van de Indiase boeddhistische filosoof Nagarjuna.

Niet-weten in koancollecties
Tekstfragmenten uit the Blue Cliff Record, the Book of Serenity, de Poortloze Poort en Samurai zen.

Niet-weten is het meest nabij
Vertalingen van koan 20 van het Boek van Sereniteit en acht toespraken daarover van Zoketsu Norman Fischer, James Ishmael Ford, Gil Fronsdal, Zenkei Blanche Hartman, Joko Dave Haselwood, Misha Shungen Merrill en Malgosia Braunek Roshi.

Friedrich Nietzsche
‘Het kind kan niet leven als het niets in stukken breekt.’ Citaten van de Duitse filosoof, dichter en filoloog Friedrich Nietzsche.

Nisargadatta
‘mijn Guru heeft mij ook geleerd dat ik aan alles moest twijfelen, maar dan ook helemaal.’ Citaten van advaitaleraar, goeroe en bidist Shri Nisargadatta Maharaj (1897-1981).

Jan van den Oever
‘Je bent niet in de war. Je bent de ongrond.’ Citaten van advaitaleraar Jan van den Oever.

Osho
‘Zodra je eenmaal je verwondering kwijt bent, ben je religie kwijt. Religie is het opengaan van je verwonderd hart.’ Citaten van filosoof, spiritueel leraar en goeroe Osho (Bhagwan Shree Rajneesh, 1931-1990).

Oude Cheng
‘Ik, oude Cheng, doe niemand na, ik belijd geen enkel geloof, ik volg geen enkele school en ben niemands volgeling.’ Integrale tekst van De Woorden van de Oude Cheng, met een inleiding over de oorspronkelijke geest en de weetnietgeest.

Tony Parsons
‘Maar voor mij is het mysterie het niet-weten, de schitterende riskante levendigheid in vrije val.’ Citaten van non-dualist Tony Parsons.

Fernando Pessoa
‘We zijn twee afgronden – een put die naar de hemel staart.’ Citaten van schrijver en dichter Fernando Pessoa (1888-1935).

Hugo Pos
‘Geloof en ongeloof, ik vree met beide, maar geen van twee dorst ik ten huwelijk vragen.’ Poëzie van jurist, schrijver en dichter Hugo Pos (1913-2000).

Postmodernisme
Citaten van Jean Baudrillard, Maurice Blanchot, Jacques Derrida, Jean-Luc Nancy, Th.C.W. Oudemans, Kees van Peursen en Clément Rosset.

Pseudo-Dionysius de Areopagiet
Integrale tekst van het traktaatje Over Mystieke Theologie (De Mystica Theologica) van de neoplatoonse mysticus Pseudo-Dionysius de Areopagiet.

Peter Ralston
‘Onze behoefte om te geloven onderstreept alleen maar het feit dat we niet weten.’ Citaten van non-dualist en vechtsporter Peter Ralston.

Philip Renard
‘Al het zogenaamde ‘weten’ wordt dan doorzien als een onnodige toevoeging aan iets dat oneindig onbevattelijk is, open en oorsprongloos.’ Citaten van non-dualist Philip Renard.

Sengzhao
‘Wijsheid, absoluut, is zuiver als de lege ruimte. Er is niets dat zij weet, waarneemt, doet of veroorzaakt.’ Citaten van de Chinese madhyamika-boeddhist Sengzhao (384–414).

Seung Sahn
‘Only don’t know.’ Brieven en gedichten van de Koreaanse sonmeester Seung Sahn Soen Sa Nim.

Shantideva
De volmaakte deugd van de wijsheid; mahasiddha en madhyamaka-filosoof Shantideva (685-763) over leegte en vergankelijkheid, illusie en werkelijkheid, denken en geest.

Arthur Schopenhauer
‘Er is geen potscherf, ook al is ze nog zo waardeloos, die niet volledig is samengesteld uit louter onverklaarbare eigenschappen.’ Citaten van de Duitse filosoof Arthur Schopenhauer (1788-1860).

Alexander Smit
‘De ‘Kennis’ die we nu hebben, is een Weten vol mysteriën. Dat Weten is de in-grond in alles. Dat Weten is het mysterie zelf.’ Citaten van de radicale advaitaleraar Alexander Smit (Shri Parabrahmadatta Maharaj).

Soefisme
‘Zij die zich aan hun eigen zicht vastklampen, blijven blind als vleermuizen in het volle licht.’ Citaten uit de islamitische mystiek.

Tao-tê-tjing
‘Aan studie doen eist dagelijks meer. Aan Tao doen eist dagelijks minder. Minder en minder tot niet-doen bereikt is.’ Integrale tekst van de Daodejing in de klassieke vertaling uit 1918 van Ir. Blok.

Toon Tellegen
‘Ik schreef eens op papier van lucht en alles wat ik schreef was lucht, en alles wat ik dacht.’ Poëzie van schrijver, arts en dichter Toon Tellegen (1941).

Thomas-evangelie
‘Verbijsterd zijnde zal hij in verwondering opgaan.’ Integrale tekst van het Thomas-Evangelie in de vertaling van Erik van Ruysbeek.

Nico Tydeman
‘Er is niets te vinden, niets te zoeken, niets te overdenken, niets te vragen, niets te antwoorden.’ Citaten van zenboeddhist, mystagoog en auteur Nico Tydeman.

Unmani Liza Hyde
‘Ik ben volkomen verloren, en van daaruit is er verrukking over alles wat er gebeurt.’ Citaten van non-dualiste Unmani Liza Hyde.

Cornelis Verhoeven
‘Eén millimeter onder de gladde oppervlakte wordt de wereld al onbegrijpelijkheid.’ Citaten van hoogleraar, essayist en filosoof van de verwondering Cornelis Verhoeven.

Ger Vertogen
‘Geen verlichte mens zal het mysterie van zijn bestaan ooit doorgronden.’ Citaten en artikelen van emeritus hoogleraar natuurkunde Ger Vertogen.

Simon Vinkenoog
‘Ik ken de woorden van de taal niet die ik spreek, en verwonderd zie ik mijn gedachten na.’ Poëzie van schrijver en dichter Simon Vinkenoog (1928-2009).

Janwillem van de Wetering
‘Ik was gebonden door het idee dat ik ongebonden was.’ Citaten van zenboeddhist, schrijver en zakenman Janwillem van de Wetering (1931-2008).

Ludwig Wittgenstein
‘Zijn de rozen rood in het donker?’ Citaten van de Oostenrijks-Britse filosoof Ludwig Wittgenstein (1889-1951).

De Wolk van niet-weten
‘Dat men alle kennis en ervaring omtrent zichzelf moet verliezen.’ Citaten uit het anonieme middeleeuwse christelijk-mystieke werk De Wolk van niet-weten.

Zenboeddhisme
Citaten van André van der Braak, John Cage, Elisabeth Dinnissen, Dogen, Willigis Jäger, Karl Jaspers, Dennis Genpo Merzel, Seido Ray Ronci, Shunryu Suzuki, Eckhart Tolle, Joan Tollifson, Jeroen Witkam en Doris Zölls.

Zhuang Zi
‘Ben ik een vlinder die droomt dat hij Zhuang Zi is of Zhuang Zi die droomt dat hij een vlinder is?’ Citaten uit de Zhuang Zi.


Thema’s a-z

Advaita

Dwaalteksten a-z

Advaita vedanta
Niet-twee en het einde van de wijsheid; non-dualisme als anti-filosofie.

Brieven advaita
Het bewustzijn voorbij; correspondenties over non-dualisme en niet-weten.

Byron Katie voor Workaholics
Je kunt je gedachten onderzoeken—is dat waar? Werk maken van het Werk.

Het lege geheim
Voorbij zelf en niet-zelf; dwaalgesprek over het open geheim van Tony Parsons, het verschrikkelijke geheim van Adyashanti en het lege geheim van niet weten.

Maya
De goochelaar begoocheld; waanteksten over de illusie van de werkelijkheid en de illusie van de illusie. Voor desillusionisten.

De mind
Het denken doorzien; demente dialogen en beschonken beschouwingen over het gezond verstand.

Non-dualiteit
Dubbelhartige dwaalteksten over de dualiteit van non-dualiteit en de non-dualiteit van niet-weten. Voor telgangers.

Zoek je selfie
Schijngestalten van het zelf en het zelf als schijngestalte. Houvast voor mensen met een identiteitscrisis. Of hou gewoon vast aan je identiteitscrisis.


Citaten a-z

Byron Katie
‘Wat is de ‘duisternis in de duisternis’? Het is het denken dat niets weet.’ Citaten van spiritueel begeleidster en cognitief therapeute Byron Katie.

Jan van Delden
‘Als het laatste restje waan dat je iets kunt doen of begrijpen wordt weggenomen, duikt er uit het niets een riviermond op en beland je veilig en wel aan land.’ Citaten van non-dualist Jan van Delden.

Douglas Harding
‘Het kost ons een leven van studie om ons ervan te overtuigen dat we hoegenaamd niets weten.’ Citaten van non-dualist Douglas E. Harding.

Jed McKenna
‘Het losbreken uit de begoocheling vraagt alles van je. De prijs voor de waarheid is alles. Alles. Dat is de wet, en die is onschendbaar.’ Citaten van de spirituele auteur ‘Jed McKenna’.

Stephen Jourdain
‘Nooit meer zal ik mij in een identiteit laten inkapselen.’ Citaten van non-dualist en bon-vivant Stephen Jourdain.

Jiddu Krishnamurti
‘De geest die iedere dag afsterft aan de herinneringen van gisteren, aan alle vreugden en alle verdriet van het verleden, zo’n geest is fris, onbedorven, leeftijdloos.’ Citaten van spiritueel leraar Jiddu Krishnamurti (1895-1986).

U.G. Krishnamurti
‘Begrijpen dat er niets valt te begrijpen, is waar het om gaat. En zelfs dat is een armzalige bewering.’ Citaten van anti-guru U.G. Krishnamurti.

Joost Lips
‘Lopen, onbegrepen stappen / wandelen me door het wonder / niet te weten waar ik wandel, / wat ik zie.’ Citaten en gedichten van non-dualist Joost Lips.

Nisargadatta
‘Je moet alles in twijfel trekken, alles weigeren en onder geen voorwaarde dingen aannemen op gezag van anderen.’ Citaten van advaitaleraar, goeroe en bidist Shri Nisargadatta Maharaj (1897-1981).

Jan van den Oever
‘Pas als de vragen ophouden, val je in de ongrond. En daar schieten alle woorden tekort. Dan moet je genoegen nemen met het vraagteken, met niet-weten. Wat een bevrijding!’ Citaten van advaitaleraar Jan van den Oever.

Osho
‘Het denken is een kater, stof van het verleden dat de spiegel van je bewustzijn bedekt.’ Citaten van filosoof, spiritueel leraar en goeroe Osho (Bhagwan Shree Rajneesh, 1931-1990).

Tony Parsons
‘Ontwaken is energetisch… je groeit op in verkrampte toestand, en dan explodeer je gewoon de grenzeloosheid in. Ik weet niets.’ Citaten van non-dualist Tony Parsons.

Peter Ralston
‘De grootste uitdaging bij het bereiken van een staat van niet-weten is dat we altijd naar iets zoeken.’ Citaten van non-dualist en vechtsporter Peter Ralston.

Philip Renard
‘De non-dualistische benadering is geheel gestoeld op het doorzien van ideeën en denkbeelden.’ Citaten van non-dualist Philip Renard.

Alexander Smit
‘Heel weinig mensen zijn er maar in geïnteresseerd om te verdwijnen, en dat is wat Zelf-realisatie impliceert: de totale verdwijning van het bekende.’ Citaten van de radicale advaitaleraar Alexander Smit (Shri Parabrahmadatta Maharaj).

Unmani Liza Hyde
‘In niet-weten is er geen twijfel. In niet-weten is er absolute helderheid.’ Citaten van non-dualiste Unmani Liza Hyde.


Belletrie

Aforismen
‘Onze ervaring bestaat eerder uit verloren illusies dan uit verworven wijsheid.’ Ont-stellende aforismen uit alle windstreken.

Hans Andreus
‘Ik weet niet wie ik ben / ik weet niet wie ik was / ik loop alleen maar men / wordt nooit van iets iets wijzer.’ Gedichten van Hans Andreus (1926-19177).

Armando
‘Ik zeg het je midden in je smoel: ik ben op de wereld gekomen om me te verbazen.’ Verhaaltjes van schrijver, dichter en kunstenaar Armando (1929).

Samuel Beckett
‘Ja, het was hem niet voldoende dat hij er niets van begreep, hij moest ook nog geloven dat hij er alles van begreep.’ Citaten van de Ierse absurdistische (toneel)schrijver en dichter Samuel Beckett (1906-1989).

Toon Hermans
Muizenissen, hersenspinsels / mensen lijden aan verzinsels / maar je leert wel mettertijd / ‘denken is geen werkelijkheid’. Teksten van kleinkunstenaar, schilder en dichter Toon Hermans (1916-2000).

Rutger Kopland
‘Geef mij maar een paard in galop, maar op zijn zij in het gras. Geef mij maar een vraag en geen antwoord.’ Poëzie van psychiater, dichter en schrijver Rutger Kopland (1934-2012).

Fernando Pessoa
‘Ik heb geen enkele opvatting over mijzelf, zelfs niet de opvatting dat ik geen opvatting over mijzelf heb.’ Citaten van schrijver en dichter Fernando Pessoa (1888-1935).

Hugo Pos
‘Geloof en ongeloof, ik vree met beide, maar geen van twee dorst ik ten huwelijk vragen.’ Poëzie van jurist, schrijver en dichter Hugo Pos (1913-2000).

Toon Tellegen
‘Ik schreef eens op papier van lucht en alles wat ik schreef was lucht, en alles wat ik dacht.’ Poëzie van schrijver, arts en dichter Toon Tellegen (1941).

Simon Vinkenoog
‘Ik ken de woorden van de taal niet die ik spreek, en verwonderd zie ik mijn gedachten na.’ Poëzie van schrijver en dichter Simon Vinkenoog (1928-2009).

Brieven

Brieven advaita
Het bewustzijn voorbij; correspondenties over non-dualisme en niet-weten.

Brieven mystiek
De stilte voorbij; correspondenties over mystiek en niet-weten.

Brieven niet-weten
De twijfel voorbij; correspondenties over de hokjesgeest, de beginnersgeest en het weetnietfeest van de weetnietgeest.

Brieven verlichting
De vrijheid voorbij; correspondenties over verlichting en niet-weten.

Brieven zen
De leegte voorbij; correspondenties over zen en niet-weten.


Filosofie

Dwaalteksten a-z

De dood
‘Ik ben helemaal kapotgeschoten. Begrijp je wat ik bedoel?’ Dyspeptische dwaalteksten over ziek zijn, doodgaan en vergankelijkheid.

Ethiek
Voorbij goed en kwaad; delinquente dwaalgesprekken over de deugd van niet weten en niet weten van de deugd.

Liefde
Liefde is alles, maar wat is alles? Alles is liefde, maar wat is liefde? Desperate dwaalteksten over de minne van niet weten en niet weten van de minne.

Maya
De goochelaar begoocheld; waanteksten over de illusie van de werkelijkheid en de illusie van de illusie. Voor desillusionisten.

Metafysica
Is het nou binnen of buiten waar de vogeltjes fluiten? Je binnenste buiten; dwaalteksten over waarneming, zijnsleer en natuurfilosofie.

De mind
Het denken doorzien; demente dialogen en beschonken beschouwingen over het gezond verstand.

De vrije wil
Ben jij het die wat wil of heerst de wil in jou? Is kiezen wel een keuze? Dwingende dialogen over onvrije wil en ongewilde vrijheid.

De zin van het leven
De zingeving voorbij; dwaalteksten over de zin van het leven, de onzin van het denken en de zon van niet weten. Voor zotten.

Zoek je selfie
Schijngestalten van het zelf en het zelf als schijngestalte. Houvast voor mensen met een identiteitscrisis. Of hou gewoon vast aan je identiteitscrisis.


Citaten a-z

Georges Bataille
‘Het zand waarin wij wegzakken om niet te zien, bestaat uit woorden.’ Citaten van schrijver, dichter, filosoof en surrealist Georges Bataille (1897-1962).

Dadaïsme en surrealisme
‘We willen de breekbaarheid van het denken laten zien, en op welke onzekere gronden we onze wankele huizen hebben gebouwd.’ Citaten van Theo van Doesburg, André Breton en anderen.

René Descartes
‘Maar misschien is er een onbekende bedrieger, uiterst machtig en uiterst slim, die mij opzettelijk misleidt.’ Citaten en meditaties van de Franse filosoof en wiskundige René Descartes (1596-1650).

Patricia de Martelaere
‘Het scepticisme maakt plaats voor de perplexiteit.’ Citaten van hoogleraar, filosofe en schrijfster Patricia de Martelaere.

Friedrich Nietzsche
‘De ‘ware wereld’, hoe men die tot dusver ook heeft geconcipieerd – het was steeds de schijnbare wereld nog een keer.’ Citaten van de Duitse filosoof, dichter en filoloog Friedrich Nietzsche.

Postmodernisme
Citaten van Jean Baudrillard, Maurice Blanchot, Jacques Derrida, Jean-Luc Nancy, Th.C.W. Oudemans, Kees van Peursen en Clément Rosset.

Arthur Schopenhauer
‘Er is geen potscherf, ook al is ze nog zo waardeloos, die niet volledig is samengesteld uit louter onverklaarbare eigenschappen.’ Citaten van de Duitse filosoof Arthur Schopenhauer (1788-1860).

Cornelis Verhoeven
‘Eén millimeter onder de gladde oppervlakte wordt de wereld al onbegrijpelijkheid.’ Citaten van hoogleraar, essayist en filosoof van de verwondering Cornelis Verhoeven.

Ger Vertogen
‘Geen verlichte mens zal het mysterie van zijn bestaan ooit doorgronden.’ Citaten en artikelen van emeritus hoogleraar natuurkunde Ger Vertogen.

Ludwig Wittgenstein
‘Zijn de rozen rood in het donker?’ Citaten van de Oostenrijks-Britse filosoof Ludwig Wittgenstein (1889-1951).


Interviews

Gebakken licht
‘Geen roes zonder kater’; dwaalgesprek over lijden, spiritueel materialisme, gouden bergen, hoogmoed en desillusies.

Het lege geheim
Voorbij zelf en niet-zelf; dwaalgesprek over het open geheim van Tony Parsons, het verschrikkelijke geheim van Adyashanti en het lege geheim van niet weten.

De Mont Fou
De wijsheid voorbij; dwaalgesprek over Eeuwige Dwaasheid, Universele Onzin en niet-weten.

Nada nada nada
Het mysterie voorbij; dwaalgesprek over lege mystiek en de god-zonder-god van Meister Eckhart, Rumi, Hafiz, Jan van het Kruis, Wumen Huikai en Angelus Silesius.

Passe-partout
De woorden voorbij; dwaalgesprek over niet-weten als moedersleutel voor tal van religieuze, spirituele en filosofische begrippen.

Pleinvrees
Voorbij twijfel en zekerheid; dwaalgesprek over de nodeloze angst voor een grondeloos bestaan.

Soefisofie
De extase voorbij; dwaalgesprekken naar aanleiding van citaten uit het soefisme.

Verduisterd
De verlichting voorbij; dwaalgesprek over de onzienlijke lichtheid van de duisternis en de wijdsheid voorbij alle wijsheid.


Mystiek

Dwaalteksten a-z

Brieven mystiek
De stilte voorbij; correspondenties over mystiek en niet-weten.

God
Een groot mysterie vraagt groot ongeloof; dwaalteksten vanuit de afgrond van het bestaan.

Meester Tja
‘Zelfs als hij spreekt gebruikt de dwijze geen woorden en gebruiken de woorden hem niet.’ Meester Tja praat niemand na; dwaalteksten geïnspireerd door de Tao-te-tjing.

Nada nada nada
Het mysterie voorbij; dwaalgesprek over lege mystiek en de god-zonder-god van Meister Eckhart, Rumi, Hafiz, Jan van het Kruis, Wumen Huikai en Angelus Silesius.

Soefisofie
De extase voorbij; dwaalgesprekken naar aanleiding van citaten uit het soefisme.


Citaten a-z

Angelus Silesius
‘Wij bidden: Vader, mij geschiedde naar uw wil. En zie: God heeft geen wil
voor eeuwig blijft hij stil.’ Koppelrijmen van de katholieke mystieke dichter Angelus Silesius (1624-1677).

Meister Eckhart
‘En zo is jouw onweten niet een gebrek, maar juist je opperste volmaaktheid.’ Citaten van theoloog, filosoof en mysticus Meister Eckhart.

Johannes van het Kruis
‘Hoe minder men van Hem begrijpt in onderscheiden begrippen, des te dichter komt men bij Hem.’ Citaten van de Spaanse heilige, dichter, mysticus en kerkleraar Johannes van het Kruis (1542-1591).

Lie Yukou
‘Van alle honderdduizend dingen is er geen enkel dat we met zekerheid kennen.’ Citaten uit het taoïstische geschrift de Liezi van Lie Yukou.

Pseudo-Dionysius de Areopagiet
Integrale tekst van het traktaatje Over Mystieke Theologie (De Mystica Theologica) van de neoplatoonse mysticus Pseudo-Dionysius de Areopagiet.

Soefisme
‘Zij die zich aan hun eigen zicht vastklampen, blijven blind als vleermuizen in het volle licht.’ Citaten uit de islamitische mystiek.

Tao-tê-tjing
‘Juist omdat ik groot ben, lijk ik een mislukte. De welgeslaagden – hoe lang duurt al hun onbeduidendheid.’ Integrale tekst van de Daodejing in de klassieke vertaling uit 1918 van Ir. Blok.

Thomas-evangelie
‘Verbijsterd zijnde zal hij in verwondering opgaan.’ Integrale tekst van het Thomas-Evangelie in de vertaling van Erik van Ruysbeek.

De Wolk van niet-weten
‘Dat men alle kennis en ervaring omtrent zichzelf moet verliezen.’ Citaten uit het anonieme middeleeuwse christelijk-mystieke werk De Wolk van niet-weten.

Zhuang Zi
‘Ben ik een vlinder die droomt dat hij Zhuang Zi is of Zhuang Zi die droomt dat hij een vlinder is?’ Citaten uit de Zhuang Zi over niet weten.


Niet weten

Beeldspraak
Niet-weten zonder woorden. Gewoon lekker kijken.

Brieven niet-weten
De twijfel voorbij; correspondenties over de hokjesgeest, de beginnersgeest en het weetnietfeest van de weetnietgeest.

Dwaalliedjes
Bevende ode van een levende dode aan niet-weten; lyrische en delirische litanieën op het eeuwige tja.

Dwaalspreuken
‘Aforismen zijn net bloemen: voor je het weet zijn ze verwelkt.’ Oneliners en flatliners over wijsheid en dwaasheid.

Dwaaltaal
Spreken zonder spreken en zwijgen zonder zwijgen over weten zonder weten – hoe doe je dat? Dwaalwoorden en stijlfiguren niet-weten.

Dwaalwegen
Sterven aan het bekende of sterven aan het onbekende? Dwaalteksten over de weg van niet-weten en niet weten van de weg.

Dwijsheid
Dwaalgesprekken over de zwaarheid van de waarheid en het luwe niemandsland tussen wijsheid en dwaasheid.

De lege leer
Wat weegt meer, een kilo lucht of een kilo leer? Loze dwaalteksten over niet weten als loze leer. Voor losers.

Een kaartenhuis
Heel veel metaforen voor niet-weten.

Meesterschap
‘Een goede leraar maakt het begrijpelijke onbegrijpelijk.’ Dwaalteksten over meesterleerlingen, meesteroplichters, goeroelopers en ouwehoeroes.

De Mont Fou
De wijsheid voorbij; dwaalgesprek over Eeuwige Dwaasheid, Universele Onzin en niet-weten.

Passe-partout
De woorden voorbij; dwaalgesprek over niet-weten als moedersleutel voor tal van religieuze, spirituele en filosofische begrippen.

Pleinvrees
Voorbij twijfel en zekerheid; dwaalgesprek over de nodeloze angst voor een grondeloos bestaan.

Uitgezocht
Zoeken naar het einde van het zoeken; thuiskomen in den vreemde en vreemdgaan in het bekende. ‘Wees een dwaallicht voor jezelf.’

Verdwijnpunten
Kom uit je kokervisie! Standpunten, vluchtlijnen en raakvlakken in de eindeloze ruimte van niet-weten. Voor uitloopmensen.

De waan van de nacht
Apologie voor mijn apologie van niet-weten.

Wat is niet-weten?
Lichte inleiding in een duistere zaak; kennismaking met wat geen kennismaking veelt.

Weetnietkunde
Lemma’s over met niet-weten verwante filosofische, religieuze, mystieke en spirituele begrippen; kennis over het gat in onze kennis.


Over

Colofon
Medewerkers, auteursrechtenverklaring, disclaimer en host.

Contact

Hans van Dam
Trivia over de onbekende auteur van niet-weten.nl: curriculum vitae, curriculum morte, ziel en zaligheid.

Publicaties
Publicaties van Hans van Dam over niet-weten: de Linji-lu, de Poortloze Poort en alle stukjes in het Boeddhistisch Dagblad.


Verlichting

Brieven verlichting
De vrijheid voorbij; correspondenties over verlichting en niet-weten.

Catch 22
Tweeëntwintig metaforen voor spirituele verlichting. Wat zelf ook maar een metafoor is. Maar waarvoor?

Gebakken licht
‘Geen roes zonder kater’; dwaalgesprek over lijden, spiritueel materialisme, gouden bergen, hoogmoed en desillusies.

Gemoedsrust
Vrede sluiten met je onvrede, berusten in je onrust. Dwaalteksten over gelatenheid.

Hoera, verlicht?
Een vervloekte zegen. (niet voor wattjes)

Verduisterd
De verlichting voorbij; dwaalgesprek over de onzienlijke lichtheid van de duisternis en de wijdsheid voorbij alle wijsheid.

Wat is verlichting?
Het denken doorzien door het denken.

Zelftests verlichting
Ben jij verlicht? Foolproof vragen en lijstjes om zelf vast te stellen of je al ontwaakt bent. Geschikt voor alle tradities. Ook voor beginners.

Zonder twijfel
Verlichting als niet weten (van verlichting); ontwaken uit de droom (van ontwaken).


Zen

Dwaalteksten a-z

Brieven zen
De leegte voorbij; correspondenties over zen en niet-weten.

De diamantsoetra
Radicalisering van deze beeldenbrekende zenklassieker; de diamantsnijder besneden.

De elf plaatjes van de ezel
Wat geen oor wil horen; beeldverhaal voor blinden over de en het Grote Weg geïnspireerd door de zenklassieker ‘de Tien Plaatjes van de Os’.

De Grote Weg
‘De Grote Weg is niet moeilijk voor wie hem kwijt is.’ Variaties op ‘De Grote Weg, verzen over de geest van vertrouwen’ van Seng-ts’an, de derde zenpatriarch.

Haiku
‘Nooit boog het beeld van Boeddha / eens naar mij terug.’ Haiku op haiku; lettergrepen naar niet-weten.

De hartsoetra
Radicalisering van deze beeldenbrekende zenklassieker. De leegte van de Boeddha in de ruimte van je hart en de wijdsheid van je geest.

de Linji-lu
Integrale tekst van de zenklassieker ‘de Linji lu’ in de hertaling van Hans van Dam. Met links naar gratis pdf en epub en fraaie hardcover.

Meesterschap
‘Een goede leraar maakt het begrijpelijke onbegrijpelijk.’ Dwaalteksten over meesterleerlingen, meesteroplichters, goeroelopers en ouwehoeroes.

De Poortloze Poort 1-12, 13-24, 25-36, 37-48
Niet te missen: de Poortloze Poort. Lachen en huilen om het raadsel van het leven. De zenklassieker ‘de Wumenguan’ volgens Hans van Dam.

Zen
Wat is zen? Dwaalteksten over de leer, de weg, je ware gezicht, geloften en het doden van de Boeddha.


Citaten a-z

Huangbo
‘Alles loslaten is de dharma, en wie dat begrijpt is een boeddha; maar het loslaten van alle waanideeën laat geen dharma na om je aan vast te houden.’ Teksten van en over de ch’anboeddhist Huangbo Xiyun.

Ton Lathouwers
‘Het bestaan is een mysterie, een raadsel. Het is: niet weten. Het komt als een levensgrote vraag op je af.’ Toespraken en citaten van hoogleraar en zenleraar Ton Lathouwers.

Nagarjuna
‘Namen zijn zonder betekenis want zelf, niet-zelf, zelf én niet-zelf, bestaan niet.’ Teksten en citaten van de Indiase boeddhistische filosoof Nagarjuna.

Niet-weten in koancollecties
Tekstfragmenten uit the Blue Cliff Record, the Book of Serenity, de Poortloze Poort en Samurai zen.

Niet-weten is het meest nabij
Vertalingen van koan 20 van het Boek van Sereniteit en acht mooie toespraken daarover van Zoketsu Norman Fischer, James Ishmael Ford, Gil Fronsdal, Zenkei Blanche Hartman, Joko Dave Haselwood, Misha Shungen Merrill en Malgosia Braunek Roshi.

Oude Cheng
‘Ik, oude Cheng, doe niemand na, ik belijd geen enkel geloof, ik volg geen enkele school en ben niemands volgeling.’ Integrale tekst van De Woorden van de Oude Cheng, met een inleiding over de oorspronkelijke geest en de weetnietgeest.

Sengzhao
‘Wijsheid, absoluut, is zuiver als de lege ruimte. Er is niets dat zij weet, waarneemt, doet of veroorzaakt.’ Citaten van de Chinese madhyamika-boeddhist Sengzhao (384–414).

Seung Sahn
‘Only don’t know.’ Brieven en gedichten van de Koreaanse sonmeester Seung Sahn Soen Sa Nim.

Shantideva
De volmaakte deugd van de wijsheid; mahasiddha en madhyamaka-filosoof Shantideva (685-763) over leegte en vergankelijkheid, illusie en werkelijkheid, denken en geest.

Nico Tydeman
‘Het gaat niet over een geheim dat achter of boven de dingen van de wereld zou bestaan. Deze aarde, mijn leven en de levens van alle anderen zijn een en al mysterie.’ Citaten van zenboeddhist, mystagoog en auteur Nico Tydeman.

Janwillem van de Wetering
‘Dogma’s’, schreeuwde ik. ‘Allemaal onzin. Onzin op onzin. Allemaal niks.’ Citaten van zenboeddhist, schrijver en zakenman Janwillem van de Wetering (1931-2008).

Zenboeddhisme
Citaten van André van der Braak, John Cage, Elisabeth Dinnissen, Dogen, Willigis Jäger, Karl Jaspers, Dennis Genpo Merzel, Seido Ray Ronci, Shunryu Suzuki, Eckhart Tolle, Joan Tollifson, Jeroen Witkam en Doris Zölls.


Trefwoorden a-z

Aanhalingstekens

Zoektermen: aanhalingstekens, haakjes, leestekens


Hokjes

Zoektermen: hokjes, hokjesgeest


Meditatie

Zoektermen: meditatie, zazen


Regressie


Via negativa

Zoektermen: via negativa, neti neti, negatieve theologie


Woordenlijstjes

  1. adoxie
  2. conditio tacita
  3. denk-beeld
  4. dwaalmeesters
  5. dwaaltaal (hele pagina)
  6. dwaalteksten
  7. dwaalwoorden
  8. dwijs
  9. dwijsbegeerte
  10. filasofie
  11. geen half mens,
  12. groot ongeloof
  13. de lege leer (hele pagina)
  14. regressieleer
  15. sstiltecentrum
  16. trechterdenken
  17. weetnietkunde (hele pagina)
  18. wijsheid, dwaasheid, inzicht
  19. wis-kunde
  20. zielsverrukt

Wu

Zoektermen: wu, mu