Wegen naar de onbekende vraag

Sterven aan het bekende of sterven aan het onbekende? Vijftig wegen naar het Niemendal. Kan niet missen!

Een aanbeveling

‘Wat weet jij eigenlijk van de weg, Hans?’
‘Minder dan wie ook.’
‘Dat lijkt me geen aanbeveling.’
‘Integendeel.’

Uitweg

‘Waarheen leidt de weg van niet weten?’
‘Weg.’
‘De weg leidt weg?’
‘Het woord zegt het al.’
‘Waar vandaan?’
‘Overal vandaan.’
‘Niet alleen van het vertrekpunt?’
‘Maar ook van de bestemming.’
‘Ook van de leugen?’
‘Maar ook van de Waarheid.’
‘Ook van de illusie?’
‘Maar ook van de Werkelijkheid.’
‘Ook van het kwade?’
‘Maar ook van het Goede.’
‘Ook van gehechtheid?’
‘Maar ook van Onthechting.’
‘Ook van het geconditioneerde?’
‘Maar ook van het Ongeconditioneerde.’
‘Ook van het wereldlijke?’
‘Maar ook van het Heilige.’
‘Ook van de mind?’
‘Maar ook van het Hart.’
‘Ook van het ego?’
‘Maar ook van het Zelf.’
‘Wat is dat nou voor weg!’
‘Tja.’
‘Nou?’
‘Wat is een weg van nergens langs nergens naar nergens?’
‘Een weg van niets.’
‘Jij zegt het.’

Luchtweg

‘Waarheen leidt de weg die wij moeten gaan?’
‘Je veronderstelt dat wij hem moeten gaan.’
‘Waarheen leidt de weg?’
‘Je veronderstelt dat hij ergens heen leidt.’
‘Wat kun je mij over de weg vertellen?’
‘Je veronderstelt dat er een weg is.’
‘Wou jij soms zeggen van niet?’
‘Je veronderstelt dat ik dat weet.’
‘Als iemand het weet…’
‘Je veronderstelt dat iemand het weet.’
‘Wou jij soms zeggen van niet?’
‘Je veronderstelt dat ik dat weet.’
‘Wou jij soms zeggen van niet?’
‘Je veronderstelt dat ik iets wil zeggen.’
‘Wou jij soms zeggen van niet?’
‘Nou veronderstel je weer dat ik niets wil zeggen.’
‘Wat wil je dan zeggen?’
‘Je blijft maar veronderstellen, hè?’
‘Maar…’
‘En weer.’
‘Dan zeg ik wel niks meer’
‘Weer.’

‘En weer.’

Verreweg

‘Waarheen gaat hij die weet?’
‘Naar hem die niet weet.’
‘Wat gaat hij daar doen?’
‘Marchanderen.’
‘Lukt dat?’
‘Eerst denkt hij van wel.’
‘En dan?’
‘Gaat hij onverrichter zake weg.’
‘En als hij verrichter zake blijft?’
‘Dat gebeurt maar zelden.’
‘En als het toch gebeurt?’
‘Dan is hij pas echt vertrokken.’

Ringweg

‘Is er een weg naar niet weten?’
‘Niet weten gaat onderweg aan zichzelf te gronde.’
‘En?’
‘Hoe zou er dan een weg naartoe kunnen zijn?’
‘Is er een weg naar het punt waar niet weten aan zichzelf te gronde gaat?’
‘Waarom wil je dat weten?’
‘Om er mijn voordeel mee te doen.’
‘Denk je nou werkelijk met niet weten je voordeel te kunnen doen?’
‘Daar ben ik steeds van uitgegaan.’
‘Maar weet je het ook?’
‘Eerlijk gezegd niet, nee.’
‘Dan zou ik dat eerst maar eens onderzoeken.’
‘Hoe onderzoek je zoiets?’
‘Vraag het anders eens aan iemand die niet weet.’
‘Ben jij zo iemand?’
‘Ik zou het ook niet weten.’
‘Ken jij zo iemand?’
‘Misschien ben jij wel zo iemand.’
‘Maar dan zonder het te weten.’
‘Want anders wist je toch weer iets.’
‘Maar als ik al zo iemand ben, welk voordeel kan het me dan nog opleveren?’
‘Denk je nou werkelijk met niet weten je voordeel te kunnen doen?’
‘Ik leer het nooit, hè?’
‘Leren is niet de weg.’
‘Is er een weg naar niet-weten?’

Doolweg

‘Wat is de eerste stap naar niet weten?’
‘Niet weten wat de eerste stap is.’
‘En de laatste?’
‘Niet weten wat de laatste stap is.’
‘De rest laat zich wel raden.’
‘O ja?’
‘Niet weten wat de tussenliggende stappen zijn!’
‘Waarheen?’

Zijweg

‘Waarheen gaat hij die weet?’
‘Nergens heen maar dat weet hij niet.’

‘Waarheen gaat hij die weet?’
‘Nergens heen maar dat weet hij niet.’
‘Zeker weten?’

Omweg

‘Wat is de kortste weg naar niet weten?’
‘Ervandaan.’

Galweg

‘Wat is de weg van niet weten?’
‘De weg van de meeste weerstand.’

Domweg

‘De poort heb ik gevonden, maar wat er nou aan de andere kant zit?’
‘Wat voor slot zit erop?’
‘Een hangslot.’
‘Gewoon door het sleutelgat kijken.’

‘De poort heb ik gevonden, maar hoe ik nou aan de andere kant kom?’
‘Wat voor slot zit erop?’
‘Een hangslot.’
‘Gewoon door het sleutelgat kruipen.’

Stomweg

‘Onwetendheid is een groot goed.’
‘Hoezo?’
‘Het is de eerste stap op weg naar de filosofie.’
‘Filosofie is een groot goed.’
‘Hoezo?’
‘Het is de eerste stap op weg naar onwetendheid.’

Stilweg

‘Waarheen leidt de weg die wij moeten gaan?’
‘Wie zegt dat wij hem moeten gaan?’
‘Wat anders?’
‘Ondergaan?’
‘Hè?’
‘Misschien moeten wij de weg niet gaan maar ondergaan.’
‘O, zo.’
‘Veronderstellinkje?’
‘Betrapt.’
‘Geeft niks.’
‘Waarheen leidt de weg die wij moeten ondergaan?’
‘Wie zegt dat wij hem moeten ondergaan?’
‘Jij toch?’
‘Ik stel alleen maar een aanname aan de orde.’
‘Waarheen leidt de weg?’
‘Wie zegt dat hij ergens heen leidt?’
‘Bedoel je dat hij nergens heen leidt?’
‘Ik stel alleen maar een aanname aan de orde.’
‘Wat kun je mij vertellen over de weg?’
‘Welke weg?’
‘Bedoel je dat er geen weg is?’
‘Ik stel alleen maar een aanname aan de orde.’
‘Wat bedoel je nou toch?’
‘Wie zegt dat ik iets bedoel?’
‘Bedoel je soms niets?’
‘Ik stel alleen maar een aanname aan de orde.’
‘Valt er dan helemaal niets te zeggen?’
‘Dat hoor je mij niet zeggen.’
‘Ik hoor jou helemaal niets zeggen!’
‘Het is anders niet dat ik niets zeg.’
‘Wat is het dan wel?’
‘Dat jij mij niet kunt horen?’

Blindweg

‘Mijn derde oog is geloof ik blind.’
‘Dan loop je je neus maar achterna.’

Gehoorweg

‘Is stilte de weg naar niet weten?’
‘WELNEE!’
‘Waarom niet?’
‘NIET WETEN MAAKT JUIST ZOVEEL MOGELIJK LAWAAI!’
‘Waarom maakt niet weten zoveel lawaai?’
‘OM HET WETEN TE OVERSTEMMEN!’

Uitvalsweg

‘Wat is weten?’
‘Een vertrekpunt.’
‘Waarnaartoe?’
‘Ervandaan.’
‘Naar niet-weten?’
‘Joost mag het weten.’
‘Wat is niet-weten?’
‘Een vertrekpunt.’
‘Waarnaartoe?’
‘Ervandaan.’
‘Hè?’
‘Wat?’
‘Dat had ik niet gedacht.’
‘Wat niet?’
‘Dat niet-weten ook een vertrekpunt zou zijn.’
‘In plaats van?’
‘Een bestemming.’
‘Je moet toch ergens vanuit gaan.’
‘Aha!’
‘Al is het maar als vertrekpunt.’

Thuisweg

‘We komen er wel.’
‘Ik hoef nergens heen.’
‘Bedoel je dat we er al zijn?’
‘Waar?’
‘Hier?’
‘Tja.’
‘Nou?’
‘Wat wil je nou eigenlijk zeggen?’
‘Het was meer een vraag, denk ik.’
‘Wat wil je nou eigenlijk vragen?’
‘Waar we zijn, denk ik.’
‘Ik kan alleen maar voor mezelf spreken.’
‘Ga je gang.’
‘Geen idee.’
‘Wat?’
‘Ik heb geen idee waar ik ben.’
‘Ik eigenlijk ook niet.’
‘Ik heb geen idee waar ik vandaan kom.’
‘Ik eigenlijk ook niet.’
‘Ik heb geen idee waar ik heen ga.’
‘Ik eigenlijk ook niet.’
‘Ik heb geen idee of ik wel ergens heen moet.’
‘Ik eigenlijk ook niet.’
‘Ik heb ook niet het idee dat ik hier moet zijn.’
‘Ik eigenlijk ook niet.’
‘Ik heb gewoon geen idee meer.’
‘Ik eigenlijk ook niet.’
‘Of ideeën hebben mij niet meer.’
‘Zo kun je het ook zeggen.’
‘Of er is geen mij meer om te hebben.’
‘Hoe je het maar zeggen wilt.’
‘Ik wil het helemaal niet zeggen.’
‘Dat geeft alleen maar verwarring.’
‘Integendeel.’
‘Integendeel?’
‘Dat geeft alleen maar duidelijkheid
‘Met alle ellende van dien.’
‘Hoe dan ook, ik kan er niet meer mee zitten.’
‘Zitten is voor bejaarden.’
‘Dus waar hebben we het nog over?’
‘Zei ik het niet?’
‘Wat?’
‘We komen er wel.’
‘Ik hoef nergens heen.’

Bergweg

‘Waarheen leidt de weg van weten?’
‘Omhoog.’
‘Waarheen leidt de weg van niet weten?’
‘Ook omhoog.’
‘Hè?’
‘Wat dacht je dan?’
‘Wat is volgens jou de kortste weg naar de top?’
‘Welke top?’
‘Bedoel je dat er geen top is?’
‘Hoe moet ik dat weten?’
‘Vanwaar anders al die moeite?’
‘Welke moeite?’
‘Dit leven. Deze gesprekken. Het gedoe.’
‘Ik zou het ook niet weten.’
‘Het moet toch ergens goed voor zijn.’
‘Jij zegt het.’
‘Tenzij het nergens goed voor is.’
‘Wie weet.’
‘Of misschien is dát wel het hoogst haalbare…’
‘Wat?’
‘Niet weten of er een top is.’
‘Maar misschien ook niet.’
‘Nou weet ik nog niks.’
‘Zeker weten?’
‘De hemel sta me bij.’
‘Dat zeg ik.’
‘Wat?’
‘Omhoog.’

Remweg

‘Ik boek helemaal geen progressie meer.’
‘Moet je ergens heen dan?’
‘Bedoel je dat ik hier moet blijven?’
‘Wie zegt dat ik iets bedoel?’
‘Zo gaat het nou altijd.’
‘Altijd moet nog komen.’
‘Steeds heb ik je vertrouwd.’
‘Dan zal dat het probleem wel zijn.’
‘Steeds ben ik optimistisch gebleven.’
‘Een complicerende factor.’
‘Maar nou kan ik niet meer.’
‘Kijk eens aan…’
‘Ik geef het op!’
‘Eindelijk progressie.’

Melkweg

‘Misschien is deze wereld wel de hel van een andere planeet.’
‘Of de hemel.’
‘Misschien is deze wereld wel de hemel van een andere planeet?’
‘Of de hel én de hemel.’
‘Van verschillende planeten dan toch?’
‘Of van dezelfde.’
‘Meer mogelijkheden zie ik niet.’
‘Of de hel noch de hemel.’
‘Maar wat dan wel?’
‘Misschien is deze wereld wel die andere planeet.’
‘Ja, dat kan ook nog.’
‘Maar misschien ook niet.’

Vaarweg

‘Boven de hellepoort staat geschreven: ‘Gij die hier binnentreedt, laat alle hoop varen.’
‘De Goddelijke Komedie.’
‘Dante, 1481.’
‘Weet je wat er boven de hemelpoort staat geschreven?’
‘Nou?’
”Gij die hier wilt binnentreden, laat alle hoop varen.’

Heilsweg

‘Boven de hemelpoort staat geschreven: ‘Gij die hier wilt binnentreden, laat alle hoop varen.’
‘Je vergeet de helft.’
‘Wat staat er dan nog meer?’
”Gij die hier wilt binnentreden, laat alle wanhoop varen.’

Terugweg

‘Wat staat er boven de hemelpoort geschreven?’
‘Gij die hier wilt binnentreden, laat alle hoop varen.’
‘Hoe weet je dat?’
‘Omdat ik ervoor heb gestaan.’
‘Ben je erdoorheen gegaan?’
‘En niemand hield me tegen.’
‘Wat was het eerste dat je zag?’
‘Een bordje.’
‘Wat stond erop?’
‘Je verlaat nu de hemel.’
‘Hè?’
‘Dat dacht ik ook.’
‘En toen?’
‘Ben ik meteen omgekeerd.’
‘Heel verstandig.’
‘En niemand hield me tegen.’
‘Wat was het eerste dat je zag?’
‘Een bordje.’
‘Wat stond erop?’
‘Je verlaat nu de hemel.’
‘Nou moe.’
‘Dat dacht ik ook.’
‘Noem dat maar een hemel.’
‘Noem het dan maar een poort.’

Helweg

‘De weg naar de hel is geplaveid met meningen.’
‘Zoals deze.’

‘De weg naar de hel is geplaveid met meningen.’
‘Dat is een mening.’
‘Het is een feit.’
‘En nog een.’
‘Daar ben ik het niet mee eens.’
‘En nog een.’
‘Betweter.’
‘En nog een.’
‘Eigenwijze klootzak!’
‘En nog een.’
‘Een mening voor je KOP kunt u krijgen!’
‘Au!’
‘Dat zal je leren!’
[onverstaanbaar]
‘Wat zegt je?’
‘De weg naar de hel is geplaveid met meningen.’

‘De weg naar de hel is geplaveid met meningen.’
‘Dat is een mening.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Nou, hels is anders.’
‘Dat is een mening.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Eigenlijk heeft het wel wat.’
‘Dat is een mening.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Kopje koffie erbij?’
‘Lekker.’
‘Dat is een mening.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Conclusie?’
‘De weg is dan misschien geplaveid met meningen…’
‘Maar of hij ergens heen gaat…’
‘Is nog maar de vraag.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’
‘Dat ook.’

Koudweg

‘Je moet sterven aan het bekende.’
‘Zelf bedacht?’
‘Eh… nee.’
‘Dan ben je nog niet gestorven aan het bekende.’

Botweg

‘Je moet sterven aan het bekende.’
‘En dan?’
‘Zie je de waarheid.’
‘Welke waarheid?’
‘Dat weet ik nog niet.’
‘Nou, ik wel.’
‘Wat dan?’
‘Dat je sterft aan het bekende.’
‘En dan?’
‘Niks dan.’
‘Dat is het al?’
‘Je wou toch de waarheid?’
‘Jawel…’
‘En je hebt er niet eens voor hoeven sterven.’
‘Er is alleen maar sterven aan het bekende?’
‘Ik mag hangen.’

Rondweg

‘Wat als je aan het bekende gestorven bent?’
‘Dan word je er weer in geboren.’
‘Waarin?’
‘In het bekende.’
‘En dan?’
‘Dan sterf je er weer aan.’
‘En dan?’
‘Word je er weer in geboren.’
‘Komt daar ooit een eind aan?’
‘Tot nog toe niet.’
‘Maar het zou kunnen?’
‘Als je het loodje legt?’

Lijdensweg

‘Je moet sterven aan het bekende.’
‘En dan?’
‘Daar vraag je me wat.’
‘Niet slecht.’
‘Wat zou jij zeggen?’
‘Je blijft maar sterven aan het bekende.’
‘Hoe kan dat nou!’
‘Omdat het je maar blijft belagen.’

Dwaalweg

‘Wat betekent sterven aan het bekende?’
‘Geboren worden in het onbekende.’
‘En dan?’
‘Moet je sterven aan het onbekende.’
‘Wat betekent dat?’
‘Geboren worden in het bekende.’
‘En dan?’
‘Enzovoort.’
‘Ik bedoel, wat heb je dan gewonnen?’
‘Wie zegt dat je er iets bij zult winnen?’
‘Waarom zou je het anders doen?’
‘Wie zegt dat je het doet?’
‘Bedoel je dat je het ondergaat?’
‘Wie?’
‘Bedoel je dat de persoon een illusie is?’
‘Tenzij dat ook een illusie is.’
‘Is het dat ook?’
‘Tenzij dat ook een illusie is.’
‘Toe nou!’
‘Ja joh, je treft het niet.’
‘Hoezo?’
‘Ik zit net weer in het onbekende.’

Gewoonweg

‘Je moet sterven aan het bekende.’
‘Je moet niks.’
‘Wat dan?’
‘Het gebeurt gewoon.’
‘Het is geen heilig moeten?’
‘En ook geen heilig mogen.’
‘Maar wel een heiligwording?’
‘Ook dat is mij niet bekend.’

Ontsnappingsweg

‘Volgens mij moet ik nog veel leren.’
‘Leren is niet de weg.’
‘Bedoel je dat ik niet meer moet leren?’
‘Niet leren is niet de weg.’
‘Bedoel je dat ik moet afleren?’
‘Afleren is niet de weg.’
‘Bedoel je dat er geen weg is?’
‘Dan had ik dat wel gezegd.’
‘Dus er is toch een weg?’
‘Dan had ik dat wel gezegd.’
‘Weer wat geleerd, zal ik maar zeggen.’
‘Leren is niet de weg.’

Onweg

‘Wat is de weg?’
‘Neti neti.’
‘Niet iedereen spreekt Sanskriet.’
‘De via negativa.’
‘Niet iedereen spreekt Latijn.’
‘Niet dit, niet dat.’
‘Wat dan wel?’
‘Daar trap ik niet meer in.’
‘Loop er dan maar omheen.’
‘Vernietig alle bedenksels en spring in het gat dat overblijft!’
‘En het gat dat overblijft?’
‘Wat is daarmee?’
‘Is dat soms geen bedenksel?’
‘Ai.’
‘En degene die erin moet springen?’
‘Wat is daarmee?’
‘Is die soms geen bedenksel?’
‘Oei.’
‘En het idee dat de werkelijkheid uit bedenksels bestaat?’
‘Wat is daarmee?’
‘Is dat soms geen bedenksel?’
‘Oi.’
‘En het idee dat je alle bedenksels moet vernietigen?’
‘Ei.’
‘Dat je ze kúnt vernietigen?’

‘Dat je dan beter af zult zijn?’
‘Allemaal bedenksels.’
‘Dat zeg jij.’
‘Wat zeg jij?’
‘Wat is de weg?’
‘Wat is het antwoord?’
‘Dat was het antwoord.’

Asweg

‘Is niet weten een weg?’
‘Nee.’
‘Is niet weten een doel?’
‘Nee.’
‘Wat is het dan wel?’
‘Een bijverschijnsel.’
‘Wat voor bijverschijnsel?’
‘Een hoogst uitzonderlijk bijverschijnsel.’
‘Waarvan?’
‘Van welke weg dan ook.’
‘Waarnaartoe?’
‘Naar welk doel dan ook.’
‘Bedoel je dat er geen enkel verband is tussen de weg, het doel en niet weten?’
‘Als ik dat eens wist.’

Pelgrimsweg

Monnik: Wat is de weg?
De meester wijst naar de ondergaande zon.
Monnik: Ik snap het niet.
Meester: Als een dwaas maar lang genoeg naar het westen loopt, wordt hij vanzelf een wijze uit het oosten.

Monnik: Wat is de weg?
De meester wijst naar de ondergaande zon.
Monnik: Ik snap het niet.
Meester: Als een dwaas maar lang genoeg naar het licht loopt, raakt hij vanzelf buiten westen.

Monnik: Wat is de weg?
Meester: Je oosten niet van je westen weten.

Koningsweg

Niet het oosten, niet het westen
Niet het oosten én het westen
Niet het oosten noch het westen
Niet iets hogers, niet iets diepers
Niet iets anders, niet het niets
Maar de dans ontsprongen

Halfweg

Meester: Wie weet?
Leerling: Ik weet wel iets maar niet veel!
Leerling: Ik weet steeds minder!
Leerling: Ik weet bijna niets!
Leerling: Ik weet niets zeker!
Leerling: Alle kennis is subjectief!
Leerling: Alle kennis is relatief!
Leerling: Alle kennis is contextueel bepaald!
Leerling: Alle kennis is cultureel bepaald!
Leerling: Alle kennis is historisch bepaald!
Leerling: De enige kennis is praktische kennis!
Leerling: Ik ken alleen mijn bewustzijnsinhouden!
Leerling: Ik weet alleen maar wat ik waarneem!
Leerling: Ik weet alleen maar wat niet waar is!
Leerling: Ik weet alleen maar dat ik niets weet!
Leerling: Ik weet werkelijk niets!
Leerling: Mijn hoofd weet niets maar mijn hart laat me nooit in de steek!
Leerling: Ik snap het onderscheid tussen hoofd en hart niet!
Leerling: Ik weet sowieso geen onderscheid te maken!
Leerling: Ik weet niets, en dat ook niet!
Leerling: Ik weet niets, en dat ook niet, en dat ook niet!
Leerling: En dat ook niet en dat ook niet en dat ook niet!
Leerling: En u?
Meester: Wie weet.

Losweg

Er is geen weg naar niet weten
Je hoeft er niet heen

Er is geen weg uit niet weten
Je kunt er niet weg

Er is geen weg
Weg met niet weten

Er is geen niet weten
Weg met de weg

Gladweg

Er was eens een generaal die, hartje winter, ten strijde trok naar het hooggebergte.
Hem was verteld dat dáár de vijand zat.
Steenkoud was het er, bar in de boos!
Zijn paarden verhongerden, zijn soldaten vroren dood.
De generaal gleed uit en viel te pletter.
Het hooggebergte zelf bleek de vijand.
Dat had men er niet bij verteld.

Die generaal – dat was ik.
Niet het hooggebergte was de vijand.
Naar anderen luisteren was de vijand.
Naar mezelf luisteren, was de vijand.
Weten waar de vijand was, was de vijand.
Weten dat er een vijand was, was de vijand
Weten wat een vijand is, was de vijand.
Weten was de vijand.
Weten dat weten de vijand was, is de vijand.

Ik heb het er nu bij verteld…