Dwaalgids (sitemap)

Nieuw hier? Wat is niet-weten, Wat is een weetnietgeest, Idioticon niet-weten, Zalig zijn de armen van geest

A – Z

Alle pagina’s in alfabetische volgorde

Agnose!
Wat is de Waarheid? Wat is waarheid? Velen menen het te weten. Agnose is de waarheid van niet-weten. Moeiteloze, spanningsloze, grenzeloze agnose.

Apologie voor mijn apologie van agnose
‘Wanneer het over niet-weten gaat, schaam ik me voor al wat ik erover heb gezegd.’ Een keizer zonder kleren trekt het boetekleed aan; apologie voor mijn apologie van agnose.

Ben je jezelf of het Zelf?
Ben je jezelf of het Zelf? De kenner of het gekende? Iemand of niemand? Dwaalgesprek over het open geheim van Tony Parsons, het verschrikkelijke geheim van Adyashanti en het lege geheim van niet-weten.

Bodhisattvageloften
Wat is een bodhisattva? Wat is de bodhisattvagelofte? Wat je belooft is wat je gelooft – bodhisattvageloften om af te leggen. Voor iedereen en niemand.

Brieven advaita; het bewustzijn voorbij
‘Advaita is geen heilsweg naar Bewustzijn maar een denkweg uit de mind.’ Het Bewustzijn voorbij; brieven over de advaita vedanta.

Brieven mystiek; de stilte voorbij
‘Indien je zwijgt, zwijg dan uit niet-weten; als je spreekt, spreek uit niet-weten; waar je vergeeft, vergeef je uit niet-weten.’ Voorbij de stilte; brieven over mystiek en niet-weten.

Brieven niet-weten; de grootspraak voorbij
‘Ik praat niemand meer naar de mond en ik laat me niets meer in de mond leggen, ook niet door mezelf.’ De grootspraak voorbij; brieven over niet-weten.

Brieven verlichting; de vrijheid voorbij
Voorbij de vrijheid; brieven over verlichting en niet-weten. ‘Zolang je denkt dat je de dingen kunt zien zoals ze zijn, zul je nooit vrij zijn.’

Brieven zen; de dharma voorbij
‘Wees een dwaallicht voor jezelf.’ Brieven over zen voorbij de dharma, voorbij het zelf, voorbij metta, mudita en mededogen, voorbij meesterschap, eenvoud en overgave, voorbij non-dualisme en voorbij niet-weten.

Byron Katie voor Workaholics
‘Je kunt je gedachten onderzoeken – is dat waar?’ Werk maken van het Werk; Byron Katie voor Workaholics.

Colofon

De Daodejing in vraagvorm
‘Antwoorden is de geest sluiten. Vragen is de geest openen. Wie antwoord geeft heet daarom dwaas, wie vragen stelt een wijze.’ De Daodejing in vraagvorm; duizend vragen over de Tao.

Dementie, spiritualiteit en niet-weten
Een dementie à trois – Uniek verhaal over twee demente ouders en een weetniet van een zoon. Is er enig verschil tussen dementie en spiritueel niet-weten?

Denkbeeldenstorm!
Demente dialogen en beschonken beschouwingen over zelfbeelden, mensbeelden, wensbeelden, wereldbeelden, godsbeelden, boeddhabeelden, heiligenbeelden, ideaalbeelden en schrikbeelden. Denk-beelden in een denkbeeldenstorm – woorden in de wind.

de Diamantsoetra
De Diamantsoetra voor hardhorenden; radicalisering van deze iconoclastische zenklassieker. ‘De soetra die alle soetra’s overbodig maakt.’

Doe de verlichtingstest
Foolproof vragenlijstjes om zelf vast te stellen of je verlicht (ontwaakt, gerealiseerd) bent. Ook voor beginners. Geschikt voor alle tradities. Doe de verlichtingstest nu!

Dood de Boeddha! Zen, leegte en nihilisme
‘Het boeddhisme is een van de weinige tradities die zijn eigen overstijging tot leerstuk heeft verheven.’ Vissen in een lege vijver; dwaalteksten over zen, leegte, nihilisme en niet-weten.

de Dood doodgedacht
‘Afscheid nemen van je ideeën over de dood geeft terminale opluchting.’ De dood doodgedacht; dwaalteksten over ziek zijn, doodgaan, vergankelijkheid en niet-weten.

Dwaalspreuken voor in de vrolijke keuken
‘Aforismen zijn net bloemen: voor je het weet zijn ze verwelkt.’ Leuzen voor kneuzen en dwaalspreuken voor in de vrolijke keuken; oneliners en flatliners over niet-weten.

Dwijsheid, vrijplaats tussen dwaasheid en wijsheid
‘Een dwijze is iemand die het heilige geloof in al zijn hokjes, hekjes en haakjes is kwijtgeraakt.’ Dwaalteksten over dwijsheid, de grenzeloze vrijplaats tussen dwaasheid en wijsheid.

Eeuwige Wijsheid voor Eeuwige Dwazen
‘Over de Eeuwige Wijsheid zijn de geleerden het nog altijd niet eens, maar aan de Eeuwige Dwaasheid twijfelt geen kind. Dan is de keus niet moeilijk.’ Dwaalgesprekken over Perennial Wisdom.

Eufemismen voor niet-weten
Zijn Gods wegen wonderbaarlijk of snap je er niks meer van? Ben jij een wijze voorbij alle wijsheid of weet je het niet meer? Eufemismen voor niet-weten; spatjes zonder spatjes.

het Evangelie van Ongelovige Thomas
‘Niet de duivel in u wil ik verdrijven, maar uw geloof in de gedachte aan de duivel.’ Dwijsheden van Ongelovige Thomas alias Meester Nebbisj geïnspireerd op Het Evangelie van Thomas.

God is een poort (en woord is een god)
‘God is geen woord, God is een een poort – een pad uit het woord.’ Dwaalteksten over de afgrond van het bestaan vanuit de afgrond van het bestaan.

Goeroes, goeroelopers en ouwehoeroes
‘Ik gun iedereen een goeroe die vrij is van discipelen.’ Werkelijkheid, droom of syndroom? Dwaalteksten over goeroes, goeroelopers en ouwehoeroes.

Groot Ongeloof, Grote God
Wie zijn gedachten niet gelooft, is geen theïst, geen atheïst en geen agnosticus. Groot is zijn Ongeloof, maar zijn God is groter dan het grootste godsbeeld, zijn Boeddha is groter dan het grootste boeddhabeeld en hijzelf is groter dan het grootste zelfbeeld.

Grote Twijfel, Grote Verlichting
Grote Twijfel als absolute zekerheid (over absoluut niets), Grote Verlichting als niet weten (van verlichting). Ontwaken uit de droom (van ontwaken).

de Grote Weg (is niet moeilijk voor wie hem kwijt is)
‘De Grote Weg is niet moeilijk voor wie hem kwijt is.’ Variaties op De Grote Weg, verzen over de geest van vertrouwen van Seng-ts’an, de derde zenpatriarch.

Haiku op haiku
‘Nooit boog het beeld van / Boeddha ver in de heide / eens naar mij terug.’ Haiku op haiku. Rijmloze agnose; lettergrepen naar niet-weten.

Hans van Dam
‘Mijn levensloop? Het leven neemt een loopje met me.’ Hans van Dam: niet wie je denkt. Malle babbels over de onbekende auteur van niet-weten.nl.

de Hartsoetra
De Hartsoetra voor diehards; radicalisering van deze beeldenbrekende zenklassieker. Lege zen voor een vol hart.

Help ons uit de droom (maar laat ons onze dromen)
Onze Vader die in de hemel is, help ons uit de droom dat wij dromen, help ons uit de droom dat wij wakker moeten worden en verlos ons van het malen, amen.

Hoera, verlicht?
‘Hoera verlicht? Vergeet het maar. Verlichting is voor schut gaan, voorgoed buiten spel staan. Alles naar de maan, ook je verlichting.’ Dwaalteksten over een vervloekte zegen. (Niet voor wattjes)

Idolen van de zoeker
‘Hoed je voor de meester!’ Dwaalteksten voor dweepzieken over nepleraren, schijn-heiligen, gevallen helden en andere idolen van de zoeker.

de Illusie van de illusie
Maya-maya, of de goochelaar begoocheld. Waanteksten over de illusie van de werkelijkheid en de illusie van de illusie. Voor desillusionisten.

Ik ben niet verlicht, ik ben verduisterd
‘Of ik verlicht ben? Als ik mezelf per se iets moet noemen, dan maar verduisterd.’ Interview over de onzienlijke lichtheid van niet-weten en de wijdsheid voorbij alle wijsheid.

Kosmische Grappen
‘Uiteindelijk zie je in dat er nooit een Kosmische Grap is geweest.’ Kiezen uit niet-twee; lachen als een boer met kies-pijn. Kosmische grappen over de Kosmische Grap.

de Lege leer, Ø
Vrij als een vogel, licht als een veer, vol van de leegte – wat wil je nog meer? Dwaalteksten over de lege leer, Ø.

Lege mystiek voor een vol hart
Wat zag Jan van het Kruis op de hoogste piek van de berg Karmel? ‘Nada, nada, nada!’ Wat zagen Meister Eckhart, Rumi, Hafiz, Wumen Huikai en Angelus Silesius? Agnose als apotheose; lege mystiek voor een vol hart.

Levenskunst is vliegwerk
Leven is geen kunst, geen kunstje en geen kunde; levenskunst is vliegwerk, en vrij alleen je val. Dwaalteksten over ars vivendi, ars moriendi, agnose, angst, leed, geluk en wijsheid.

de Linji lu
‘Meester Linji zei: Spoorzoekers, de ware mens heeft geen gestalte, de ware leer geen inhoud.’ Integrale tekst van de rinzai zenklassieker De Linji-lu. Weetnietzen voor de weetnietgeest.

Loflied op niet-weten
Leeg is mijn lied, hoor je het niet? Bevende ode van een levende dode aan niet-weten. Lyrische en delirische lofliederen en litanieën.

Lijden, is er een einde aan?
‘Geen vulkaan zonder krater en geen roes zonder kater.’ Dwaalgesprek over het einde van het lijden, spiritueel materialisme, gouden bergen en gebakken licht.

Mediteren zonder mediteren
‘Wie het verschil tussen mediteren en niet-mediteren niet meer kent, mediteert nooit niet.’ Dwaalteksten over mediteren zonder mediteren, mindfulness zonder mindfulness en weten zonder weten.

Meester Hans
Waarom Hans geen meester is, geen leraar en geen leerling? Dat komt, hij heeft geen meester en geen leerling en geen lering.

Meester Schaap en Broeder Ezel
‘Een goede leraar maakt het begrijpelijke onbegrijpelijk.’ Dwaalteksten over meesterschap, broederschap, schapen, ezels, vroedvrouwen en putjesscheppers.

Meester Spoorloos en agent Speurneus
‘Na lang zoeken slaagde agent Speurneus er eindelijk in een lijk te vinden dat binnen de krijtstrepen paste.’ Wie niet spoort die niet speurt; dwijsheid van Meester Spoorloos.

Meester Tja
‘Lege woorden vullen niet. Volle woorden legen.’ Toespraken en dwaalspreuken van Meester Tja geïnspireerd op de Tao Te Tjing.

Meester Zuetsu en het mom van niet-weten
Dwaalgesprek met Meester Zuetsu over het onzennige boekje Wat is Wijsheid? van Jan Bor. Dwaasheid onder het mom van niet-weten.

Metafysica in een wezenloze wereld
Werkelijkheid of illusie? Materialisme of idealisme? Realisme of nominalisme? Causaliteit of afhankelijk ontstaan? Vorm of leegte? Zien of zijn? Wal noch Kant; de categorieën van het onverstand – metafysica in een wezenloze wereld.

100 Metaforen voor niet-weten
Spelen volgens de regels of spelen met de regels? Beeldspreken en buikspreken over het onuitsprekelijke verschil tussen weten en niet-weten

22 Metaforen voor verlichting
Eenentwintig metaforen voor spirituele verlichting. Maak je keus en betaal de prijs. En anders is daar altijd de tweeëntwintigste…

de Mont Fou: geen inzicht, maar wat een uitzicht
Wat is jouw heilige berg? De Mont Fou: geen inzicht, maar wat een uitzicht! Dwaalgesprek over Eeuwige Dwaasheid, Universele Onzin en niet-weten.

de Mystiek van alledag, of het wonder van het water
‘Waar niets meer vanzelfsprekend is, begint de mystiek. Waar vanzelfsprekendheid heerst, eindigt de mystiek. Verwondering is de wortel van de mystiek.’ Het wonder van water; correspondentie over alledaagse mystiek en het mysterie van het bestaan.

Niet-weten als passe-partout
Advaita? De dao? Maya? Unio mystica? Zoheid? Prajnaparamita? Sunyata? Anatman? Open deuren die voor anderen gesloten blijven. Spiritualiteit voor dummy’s; niet-weten als passe-partout.

de Nodeloze angst voor een grondeloos bestaan
Krijst de ene afgrond: ‘Wie is daar?’ Krijst de andere: ‘Wie is daar?’ Redeloos interview over de nodeloze angst voor een grondeloos bestaan. ‘Troost je, iederéén krijgt ruimtevrees van mij.’

de Non-dualist en de non-filosoof
Is niet-weten een opstapje naar het non-dualisme? Is advaita een filosofie? Was Wittgenstein een non-dualist? Briefwisseling over dualisme en filosofie tussen een non-dualist en een non-filosoof.

Piekeren over piekervaringen
‘Het is met piekervaringen al net als met alle ervaringen. Ze zijn zo voorbij en dan sta je weer met lege handen.’ Piekeren over piekervaringen; valkuilen op de weg.

de Poortloze Poort, koans 1-12, 13-24, 25-36, 37-48
‘Niet om door te komen!’ De zenklassieker De Poortloze Poort volgens Hans van Dam. Lachen en huilen om het raadsel van het leven. Over zenloze zen, weteloos weten en weetnietzen.

Publicaties
Publicaties van Hans van Dam over niet-weten: Niet te geloven! De Linji-lu en alle series in het Boeddhistisch Dagblad.

Standpunten, vluchtlijnen en raakvlakken
Voorbij gelijk en ongelijk; standpunten, vluchtlijnen en raakvlakken in de eindeloze ruimte van niet-weten. Voor uitloopmensen.

Stijlgidsje niet-weten
Spreken zonder spreken en zwijgen zonder zwijgen over weten zonder weten – hoe doe je dat? Het Stijlgidsje niet-weten bespreekt de belangrijkste stijlfiguren voor stamelaars, waaronder de paradox, het tetralemma, het oxymoron en de ellips.

het Stilte-evangelie
‘Maar het schepsel dat haar hoort, wordt de minstreel van het woord, stil.’ Voor ons blijft Hij zwijgen. Het Stilte-evangelie: dwaalteksten over God, silentie, mystiek en niet-weten.

De tao van tja
‘Wie alles in het midden laat, blijft feilloos in balans.’ Tussen nee en ja – de tao van tja. Dwaalteksten over taoïsme en niet-weten.

Verder, verder! Reistips voor spirituele zoekers
Hoe ver moet je gaan op het spirituele pad? Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij! Reistips voor spirituele zoekers; doorreisgids voor lunatics.

Voorbij goed en kwaad; de ethiek van niet-weten
‘Bekijk het eens van alle kanten.’ Delinquente dwaalgesprekken voorbij goed en kwaad over geboden, geloften, paradoxen en de ethiek van niet-weten.

Vrije wil, onvrije wil en ongewilde vrijheid
Ben jij het die wat wil of heerst de wil in jou? Wil jij de vrijheid wel? Dwingende dialogen over vrije wil, onvrije wil en ongewilde vrijheid.

Waarnemen of waargeven? De illusie van subject en object
Waar de vogeltjes fluiten? Je binnenste buiten; dwaalteksten over waarnemen en waargeven, subject en object, werkelijkheid en illusie.

Wat is advaita?
Advaita vedanta is een methode om het dualistische denken te ondermijnen. Advaita pedanta is de doctrinaire geloofsvariant van advaita – dualisme onder de vlag van non-dualisme. Onder welke vlag vaar jij?

Wat is gemoedsrust? Vrede sluiten met je onvrede
Gemoedsrust is berusten in je onrust, vrede sluiten met je onvrede en niet oordelen over je oordelen. Want onverstoorbaar zijn alleen de doden.

Wat is liefde?
Alles is liefde, maar wat is liefde? Liefde is alles, maar wat is alles? Liefde is puntje puntje puntje, en dat is alles. Dwaalteksten over het raadsel van de liefde en de liefde voor niet-weten.

Wat is de mind?
De mind is een mallemolen, de weetniet heeft er maling aan. Laat die malle maar malen, laat die gek maar gaan. Een vrijgeest houdt van dwalen, maar holt nergens achteraan.

Wat is mystiek?
‘Hier sta ik buiten alle denkbeelden, extatisch in mijn ek-stase, verrückt en verrukt.’ Dwaalgesprek over de mystiek van niet-weten en niet weten van mystiek.

Wat is niet-weten?
Niet-weten is het einde van je heilige huisjes. Het einde van je hokjesgeest. Het einde van je houvast. Niet-weten is tja zeggen tegen al je gedachten. Niets geloven, dit ook niet. Zelfs niet weten van niet-weten.

Wat is non-dualisme?
‘Non-dualisme is de non-leer die geen enkel onderscheid erkent of ontkent.’ Advaita als agnose en vedanta als het einde van de wijsheid; dwaalteksten over zijn en niet zijn, zien en doorzien.

Wat is non-dualiteit?
‘Dat je grenzen weet te trekken betekent nog niet dat ze er zijn.’ Dubbelhartige dwaalteksten over de dualiteit van non-dualiteit en de non-dualiteit van niet-weten. Voor telgangers.

Wat is het Regressieprobleem?
Wie schiep de schepper? Wie autoriseert de autoriteit? Wie controleert de controleur? Wat is de zin van de zin van het leven? Wat is de gedachte achter de achterliggende gedachte? Het regressieprobleem in de wijsbegeerte, de wetenschap en de wiskunde.

Wat is soefisme? De derwisj en de dwaas
‘Voor hem die weet, zijn duizend verklaringen niet voldoende; voor hem die niet weet is ieder teken teveel.’ De derwisj en de dwaas; wervelende dwaalgesprekken over het soefisme.

Wat is spiritualiteit?
‘Ware spiritualiteit kent geen valse spiritualiteit.’ Dwaalteksten over gezond verstand, spiritueel verstand, ghost busters en de geest van niet-weten.

Wat is spirituele verlichting? Het denken doorzien
Denk je nou nog steeds dat verlichting een bevrijdend inzicht is? Het denken doorzien door het denken; spirituele verlichting als het failliet van het verstand.

Wat is de weetnietgeest?
Wat is de weetnietgeest? De geest die zich voortdurend leegdenkt. De geest die sneller schiet dan zijn schaduw. De geest die dansend de dans ontspringt.

Wat is zen? 100 definities
‘Wat is zen?’ ‘Niet weten wat zen is.’ ‘Wat is niet-weten?’ ‘Zen.’ Zengeest, Weetnietgeest – Honderd definities van zen zonder zen.

Wat is de zin van het leven?
‘Het leven is niet een probleem dat opgelost moet worden, maar een woord dat doorzien moet worden.’ De zin van het leven, de onzin van het denken en de zon van niet-weten.

Weetnietkunde
Een woordenboekje vol filosofische, religieuze, en spirituele begrippen die verwant zijn met niet-weten. Aporie, epoche, scepsis? Apeiron, quiëtisme, dissensus? Je vind het hier.

40 Wegen naar niet-weten
‘Beter ten hele gedwaald dan ten halve gekeerd.’ Sterven aan het bekende en thuiskomen in den vreemde; 40 wegen naar niet-weten.

Wie ben je? Zelfbeelden, mensbeelden en drogbeelden
Schijngestalten van het zelf en het zelf als schijngestalte. Honderdvijftig zelfbeelden, tweeënvijftig mensbeelden en evenzovele drogbeelden. Houvast voor mensen met een identiteitscrisis; of hou gewoon vast aan je identiteitscrisis.

de Wolk van niet-weten
Dwaalteksten over de wolk van niet-weten, de mystieke theologie van Pseudo-Dionysius, de mystieke atheologie van Georges Bataille en de mystieke nefologie van Hans van Dam.

Idioticon niet-weten
Wat is niet-weten? Wat is agnose? Wat is een dwaaltekst? Wat is wis-kunde? Wat is een dwijsgeer? Wat is de lege leer? Het Idioticon niet-weten helpt je verder. Dwaaltaal spreek je zo.

Zalig zijn de armen van geest
‘Wie niet wordt als een kind zal het koninkrijk der hemelen niet binnengaan.’ Zalig zijn de armen van geest; belijdenis van een onnozelaar.

Zeg maar tja tegen het leven
‘Hoe heet de dans van het weten? De bla-bla-bla. Hoe heet de dans van niet-weten? De tja-tja-tja.’ Zeg maar tja tegen het leven.

Zoeken naar het einde van het zoeken
‘Wijsheid maakt van mensen dwazen.’ Zoeken naar het einde van het zoeken; thuiskomen in den vreemde en vreemdgaan in het bekende.

Advaita

Pagina’s over de advaita vedanta, bewustzijn, de illusie, non-dualisme en non-dualiteit

Brieven advaita; het bewustzijn voorbij
‘Advaita is geen heilsweg naar Bewustzijn maar een denkweg uit de mind.’ Het Bewustzijn voorbij; brieven over de advaita vedanta.

Byron Katie voor Workaholics
‘Je kunt je gedachten onderzoeken – is dat waar?’ Werk maken van het Werk; Byron Katie voor Workaholics.

Goeroes, goeroelopers en ouwehoeroes
‘Ik gun iedereen een goeroe die vrij is van discipelen.’ Werkelijkheid, droom of syndroom? Dwaalteksten over goeroes, goeroelopers en ouwehoeroes.

de Illusie van de illusie
Maya-maya, of de goochelaar begoocheld. Waanteksten over de illusie van de werkelijkheid en de illusie van de illusie. Voor desillusionisten.

Kosmische Grappen
‘Uiteindelijk zie je in dat er nooit een Kosmische Grap is geweest.’ Kiezen uit niet-twee; lachen als een boer met kies-pijn. Kosmische grappen over de Kosmische Grap.

Meester Spoorloos en agent Speurneus
‘Na lang zoeken slaagde agent Speurneus er eindelijk in een lijk te vinden dat binnen de krijtstrepen paste.’ Wie niet spoort die niet speurt; dwijsheid van Meester Spoorloos.

de Non-dualist en de non-filosoof
Is niet-weten een opstapje naar het non-dualisme? Is advaita een filosofie? Was Wittgenstein een non-dualist? Briefwisseling over dualisme en filosofie tussen een non-dualist en een non-filosoof.

Piekeren over piekervaringen
‘Het is met piekervaringen al net als met alle ervaringen. Ze zijn zo voorbij en dan sta je weer met lege handen.’ Piekeren over piekervaringen; valkuilen op de weg.

Wat is advaita?
Advaita vedanta is een methode om het dualistische denken te ondermijnen. Advaita pedanta is de doctrinaire geloofsvariant van advaita – dualisme onder de vlag van non-dualisme. Onder welke vlag vaar jij?

Wat is non-dualisme?
‘Non-dualisme is de non-leer die geen enkel onderscheid erkent of ontkent.’ Advaita als agnose en vedanta als het einde van de wijsheid; dwaalteksten over zijn en niet zijn, zien en doorzien.

Wat is non-dualiteit?
‘Dat je grenzen weet te trekken betekent nog niet dat ze er zijn.’ Dubbelhartige dwaalteksten over de dualiteit van non-dualiteit en de non-dualiteit van niet-weten. Voor telgangers.

Zoeken naar het einde van het zoeken
‘Wijsheid maakt van mensen dwazen.’ Zoeken naar het einde van het zoeken; thuiskomen in den vreemde en vreemdgaan in het bekende.

Filosofie

Pagina’s over wijsbegeerte, psychologie, het denken, de mind, de kunst van het leven en de kunst van het sterven

Ben je jezelf of het Zelf?
Ben je jezelf of het Zelf? De kenner of het gekende? Iemand of niemand? Dwaalgesprek over het open geheim van Tony Parsons, het verschrikkelijke geheim van Adyashanti en het lege geheim van niet-weten.

Denkbeeldenstorm!
Demente dialogen en beschonken beschouwingen over zelfbeelden, mensbeelden, wensbeelden, wereldbeelden, godsbeelden, boeddhabeelden, heiligenbeelden, ideaalbeelden en schrikbeelden. Denk-beelden in een denkbeeldenstorm – woorden in de wind.

de Dood doodgedacht
‘Afscheid nemen van je ideeën over de dood geeft terminale opluchting.’ De dood doodgedacht; dwaalteksten over ziek zijn, doodgaan, vergankelijkheid en niet-weten.

Dwijsheid, vrijplaats tussen dwaasheid en wijsheid
‘Een dwijze is iemand die het heilige geloof in al zijn hokjes, hekjes en haakjes is kwijtgeraakt.’ Dwaalteksten over dwijsheid, de grenzeloze vrijplaats tussen dwaasheid en wijsheid.

Eeuwige Wijsheid voor Eeuwige Dwazen
‘Over de Eeuwige Wijsheid zijn de geleerden het nog altijd niet eens, maar aan de Eeuwige Dwaasheid twijfelt geen kind. Dan is de keus niet moeilijk.’ Dwaalgesprekken over Perennial Wisdom.

Levenskunst is vliegwerk
Leven is geen kunst, geen kunstje en geen kunde; levenskunst is vliegwerk, en vrij alleen je val. Dwaalteksten over ars vivendi, ars moriendi, agnose, angst, leed, geluk en wijsheid.

Metafysica in een wezenloze wereld
Werkelijkheid of illusie? Materialisme of idealisme? Realisme of nominalisme? Causaliteit of afhankelijk ontstaan? Vorm of leegte? Zien of zijn? Wal noch Kant; de categorieën van het onverstand – metafysica in een wezenloze wereld.

Standpunten, vluchtlijnen en raakvlakken
Voorbij gelijk en ongelijk; standpunten, vluchtlijnen en raakvlakken in de eindeloze ruimte van niet-weten. Voor uitloopmensen.

Vrije wil, onvrije wil en ongewilde vrijheid
Ben jij het die wat wil of heerst de wil in jou? Wil jij de vrijheid wel? Dwingende dialogen over vrije wil, onvrije wil en ongewilde vrijheid.

Waarnemen of waargeven? De illusie van subject en object
Waar de vogeltjes fluiten? Je binnenste buiten; dwaalteksten over waarnemen en waargeven, subject en object, werkelijkheid en illusie.

Wat is liefde?
Alles is liefde, maar wat is liefde? Liefde is alles, maar wat is alles? Liefde is puntje puntje puntje, en dat is alles. Dwaalteksten over het raadsel van de liefde en de liefde voor niet-weten.

Wat is de mind?
De mind is een mallemolen, de weetniet heeft er maling aan. Laat die malle maar malen, laat die gek maar gaan. Een vrijgeest houdt van dwalen, maar holt nergens achteraan.

Wat is het Regressieprobleem?
Wie schiep de schepper? Wie autoriseert de autoriteit? Wie controleert de controleur? Wat is de zin van de zin van het leven? Wat is de gedachte achter de achterliggende gedachte? Het regressieprobleem in de wijsbegeerte, de wetenschap en de wiskunde.

Wat is de zin van het leven?
‘Het leven is niet een probleem dat opgelost moet worden, maar een woord dat doorzien moet worden.’ De zin van het leven, de onzin van het denken en de zon van niet-weten.

Weetnietkunde
Een woordenboekje vol filosofische, religieuze, en spirituele begrippen die verwant zijn met niet-weten. Aporie, epoche, scepsis? Apeiron, quiëtisme, dissensus? Je vind het hier.

Wie ben je? Zelfbeelden, mensbeelden en drogbeelden
Schijngestalten van het zelf en het zelf als schijngestalte. Honderdvijftig zelfbeelden, tweeënvijftig mensbeelden en evenzovele drogbeelden. Houvast voor mensen met een identiteitscrisis; of hou gewoon vast aan je identiteitscrisis.

Mystiek

Pagina’s over God, geloof, religie, armoede van geest, stilte en de wolk van niet-weten

Brieven mystiek; de stilte voorbij
‘Indien je zwijgt, zwijg dan uit niet-weten; als je spreekt, spreek uit niet-weten; waar je vergeeft, vergeef je uit niet-weten.’ Voorbij de stilte; brieven over mystiek en niet-weten.

De Daodejing in vraagvorm
‘Antwoorden is de geest sluiten. Vragen is de geest openen. Wie antwoord geeft heet daarom dwaas, wie vragen stelt een wijze.’ De Daodejing in vraagvorm; duizend vragen over de Tao.

het Evangelie van Ongelovige Thomas
‘Niet de duivel in u wil ik verdrijven, maar uw geloof in de gedachte aan de duivel.’ Dwijsheden van Ongelovige Thomas alias Meester Nebbisj geïnspireerd op Het Evangelie van Thomas.

God is een poort (en woord is een god)
‘God is geen woord, God is een een poort – een pad uit het woord.’ Dwaalteksten over de afgrond van het bestaan vanuit de afgrond van het bestaan.

Groot Ongeloof, Grote God
Wie zijn gedachten niet gelooft, is geen theïst, geen atheïst en geen agnosticus. Groot is zijn Ongeloof, maar zijn God is groter dan het grootste godsbeeld, zijn Boeddha is groter dan het grootste boeddhabeeld en hijzelf is groter dan het grootste zelfbeeld.

Help ons uit de droom (maar laat ons onze dromen)
Onze Vader die in de hemel is, help ons uit de droom dat wij dromen, help ons uit de droom dat wij wakker moeten worden en verlos ons van het malen, amen.

Lege mystiek voor een vol hart
Wat zag Jan van het Kruis op de hoogste piek van de berg Karmel? ‘Nada, nada, nada!’ Wat zagen Meister Eckhart, Rumi, Hafiz, Wumen Huikai en Angelus Silesius? Agnose als apotheose; lege mystiek voor een vol hart.

Meester Tja
‘Lege woorden vullen niet. Volle woorden legen.’ Toespraken en dwaalspreuken van Meester Tja geïnspireerd op de Tao Te Tjing.

de Mystiek van alledag, of het wonder van het water
‘Waar niets meer vanzelfsprekend is, begint de mystiek. Waar vanzelfsprekendheid heerst, eindigt de mystiek. Verwondering is de wortel van de mystiek.’ Het wonder van water; correspondentie over alledaagse mystiek en het mysterie van het bestaan.

het Stilte-evangelie
‘Maar het schepsel dat haar hoort, wordt de minstreel van het woord, stil.’ Voor ons blijft Hij zwijgen. Het Stilte-evangelie: dwaalteksten over God, silentie, mystiek en niet-weten.

De tao van tja
‘Wie alles in het midden laat, blijft feilloos in balans.’ Tussen nee en ja – de tao van tja. Dwaalteksten over taoïsme en niet-weten.

Wat is mystiek?
‘Hier sta ik buiten alle denkbeelden, extatisch in mijn ek-stase, verrückt en verrukt.’ Dwaalgesprek over de mystiek van niet-weten en niet weten van mystiek.

Wat is soefisme? De derwisj en de dwaas
‘Voor hem die weet, zijn duizend verklaringen niet voldoende; voor hem die niet weet is ieder teken teveel.’ De derwisj en de dwaas; wervelende dwaalgesprekken over het soefisme.

de Wolk van niet-weten
Dwaalteksten over de wolk van niet-weten, de mystieke theologie van Pseudo-Dionysius, de mystieke atheologie van Georges Bataille en de mystieke nefologie van Hans van Dam.

Zalig zijn de armen van geest
‘Wie niet wordt als een kind zal het koninkrijk der hemelen niet binnengaan.’ Zalig zijn de armen van geest; belijdenis van een onnozelaar.

Niet-weten

Pagina’s die niet tot een van de andere thema’s (advaita, filosofie, mystiek, verlichting, zen) behoren, of tot meerdere thema’s tegelijk

Agnose!
Wat is de Waarheid? Wat is waarheid? Velen menen het te weten. Agnose is de waarheid van niet-weten. Moeiteloze, spanningsloze, grenzeloze agnose.

Apologie voor mijn apologie van agnose
‘Wanneer het over niet-weten gaat, schaam ik me voor al wat ik erover heb gezegd.’ Een keizer zonder kleren trekt het boetekleed aan; apologie voor mijn apologie van agnose.

Brieven niet-weten; de grootspraak voorbij
‘Ik praat niemand meer naar de mond en ik laat me niets meer in de mond leggen, ook niet door mezelf.’ De grootspraak voorbij; brieven over niet-weten.

Dementie, spiritualiteit en niet-weten
Een dementie à trois – Uniek verhaal over twee demente ouders en een weetniet van een zoon. Is er enig verschil tussen dementie en spiritueel niet-weten?

Dwaalspreuken voor in de vrolijke keuken
‘Aforismen zijn net bloemen: voor je het weet zijn ze verwelkt.’ Leuzen voor kneuzen en dwaalspreuken voor in de vrolijke keuken; oneliners en flatliners over niet-weten.

Eufemismen voor niet-weten
Zijn Gods wegen wonderbaarlijk of snap je er niks meer van? Ben jij een wijze voorbij alle wijsheid of weet je het niet meer? Eufemismen voor niet-weten; spatjes zonder spatjes.

Hans van Dam
‘Mijn levensloop? Het leven neemt een loopje met me.’ Hans van Dam: niet wie je denkt. Malle babbels over de onbekende auteur van niet-weten.nl.

de Lege leer, Ø
Vrij als een vogel, licht als een veer, vol van de leegte – wat wil je nog meer? Dwaalteksten over de lege leer, Ø.

Loflied op niet-weten
Leeg is mijn lied, hoor je het niet? Bevende ode van een levende dode aan niet-weten. Lyrische en delirische lofliederen en litanieën.

100 Metaforen voor niet-weten
Spelen volgens de regels of spelen met de regels? Beeldspreken en buikspreken over het onuitsprekelijke verschil tussen weten en niet-weten

de Mont Fou: geen inzicht, maar wat een uitzicht
Wat is jouw heilige berg? De Mont Fou: geen inzicht, maar wat een uitzicht! Dwaalgesprek over Eeuwige Dwaasheid, Universele Onzin en niet-weten.

Niet-weten als passe-partout
Advaita? De dao? Maya? Unio mystica? Zoheid? Prajnaparamita? Sunyata? Anatman? Open deuren die voor anderen gesloten blijven. Spiritualiteit voor dummy’s; niet-weten als passe-partout.

de Nodeloze angst voor een grondeloos bestaan
Krijst de ene afgrond: ‘Wie is daar?’ Krijst de andere: ‘Wie is daar?’ Redeloos interview over de nodeloze angst voor een grondeloos bestaan. ‘Troost je, iederéén krijgt ruimtevrees van mij.’

Stijlgidsje niet-weten
Spreken zonder spreken en zwijgen zonder zwijgen over weten zonder weten – hoe doe je dat? Het Stijlgidsje niet-weten bespreekt de belangrijkste stijlfiguren voor stamelaars, waaronder de paradox, het tetralemma, het oxymoron en de ellips.

Verder, verder! Reistips voor spirituele zoekers
Hoe ver moet je gaan op het spirituele pad? Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij! Reistips voor spirituele zoekers; doorreisgids voor lunatics.

Wat is niet-weten?
Niet-weten is het einde van je heilige huisjes. Het einde van je hokjesgeest. Het einde van je houvast. Niet-weten is tja zeggen tegen al je gedachten. Niets geloven, dit ook niet. Zelfs niet weten van niet-weten.

Wat is spiritualiteit?
‘Ware spiritualiteit kent geen valse spiritualiteit.’ Dwaalteksten over gezond verstand, spiritueel verstand, ghost busters en de geest van niet-weten.

Wat is de weetnietgeest?
Wat is de weetnietgeest? De geest die zich voortdurend leegdenkt. De geest die sneller schiet dan zijn schaduw. De geest die dansend de dans ontspringt.

40 Wegen naar niet-weten
‘Beter ten hele gedwaald dan ten halve gekeerd.’ Sterven aan het bekende en thuiskomen in den vreemde; 40 wegen naar niet-weten.

Idioticon niet-weten
Wat is niet-weten? Wat is agnose? Wat is een dwaaltekst? Wat is wis-kunde? Wat is een dwijsgeer? Wat is de lege leer? Het Idioticon niet-weten helpt je verder. Dwaaltaal spreek je zo.

Zeg maar tja tegen het leven
‘Hoe heet de dans van het weten? De bla-bla-bla. Hoe heet de dans van niet-weten? De tja-tja-tja.’ Zeg maar tja tegen het leven.

Zoeken naar het einde van het zoeken
‘Wijsheid maakt van mensen dwazen.’ Zoeken naar het einde van het zoeken; thuiskomen in den vreemde en vreemdgaan in het bekende.

Verlichting

Pagina’s over spirituele verlichting, ontwaken, realisatie, zelfverwerkelijking

Brieven verlichting; de vrijheid voorbij
Voorbij de vrijheid; brieven over verlichting en niet-weten. ‘Zolang je denkt dat je de dingen kunt zien zoals ze zijn, zul je nooit vrij zijn.’

Doe de verlichtingstest
Foolproof vragenlijstjes om zelf vast te stellen of je verlicht (ontwaakt, gerealiseerd) bent. Ook voor beginners. Geschikt voor alle tradities. Doe de verlichtingstest nu!

Grote Twijfel, Grote Verlichting
Grote Twijfel als absolute zekerheid (over absoluut niets), Grote Verlichting als niet weten (van verlichting). Ontwaken uit de droom (van ontwaken).

Hoera, verlicht?
‘Hoera verlicht? Vergeet het maar. Verlichting is voor schut gaan, voorgoed buiten spel staan. Alles naar de maan, ook je verlichting.’ Dwaalteksten over een vervloekte zegen. (Niet voor wattjes)

Ik ben niet verlicht, ik ben verduisterd
‘Of ik verlicht ben? Als ik mezelf per se iets moet noemen, dan maar verduisterd.’ Interview over de onzienlijke lichtheid van niet-weten en de wijdsheid voorbij alle wijsheid.

22 Metaforen voor verlichting
Eenentwintig metaforen voor spirituele verlichting. Maak je keus en betaal de prijs. En anders is daar altijd de tweeëntwintigste…

Wat is gemoedsrust? Vrede sluiten met je onvrede
Gemoedsrust is berusten in je onrust, vrede sluiten met je onvrede en niet oordelen over je oordelen. Want onverstoorbaar zijn alleen de doden.

Wat is spirituele verlichting? Het denken doorzien
Denk je nou nog steeds dat verlichting een bevrijdend inzicht is? Het denken doorzien door het denken; spirituele verlichting als het failliet van het verstand.

Zen

Pagina’s over (zen)boeddhisme

Bodhisattvageloften
Wat is een bodhisattva? Wat is de bodhisattvagelofte? Wat je belooft is wat je gelooft – bodhisattvageloften om af te leggen. Voor iedereen en niemand.

Brieven zen; de dharma voorbij
‘Wees een dwaallicht voor jezelf.’ Brieven over zen voorbij de dharma, voorbij het zelf, voorbij metta, mudita en mededogen, voorbij meesterschap, eenvoud en overgave, voorbij non-dualisme en voorbij niet-weten.

de Diamantsoetra
De Diamantsoetra voor hardhorenden; radicalisering van deze iconoclastische zenklassieker. ‘De soetra die alle soetra’s overbodig maakt.’

Dood de Boeddha! Zen, leegte en nihilisme
‘Het boeddhisme is een van de weinige tradities die zijn eigen overstijging tot leerstuk heeft verheven.’ Vissen in een lege vijver; dwaalteksten over zen, leegte, nihilisme en niet-weten.

Haiku op haiku
‘Nooit boog het beeld van / Boeddha ver in de heide / eens naar mij terug.’ Haiku op haiku. Rijmloze agnose; lettergrepen naar niet-weten.

de Hartsoetra
De Hartsoetra voor diehards; radicalisering van deze beeldenbrekende zenklassieker. Lege zen voor een vol hart.

de Grote Weg (is niet moeilijk voor wie hem kwijt is)
‘De Grote Weg is niet moeilijk voor wie hem kwijt is.’ Variaties op De Grote Weg, verzen over de geest van vertrouwen van Seng-ts’an, de derde zenpatriarch.

Idolen van de zoeker
‘Hoed je voor de meester!’ Dwaalteksten voor dweepzieken over nepleraren, schijn-heiligen, gevallen helden en andere idolen van de zoeker.

Lijden, is er een einde aan?
‘Geen vulkaan zonder krater en geen roes zonder kater.’ Dwaalgesprek over het einde van het lijden, spiritueel materialisme, gouden bergen en gebakken licht.

de Linji lu
‘Meester Linji zei: Spoorzoekers, de ware mens heeft geen gestalte, de ware leer geen inhoud.’ De rinzai zenklassieker De Linji-lu volgens Hans van Dam. Weetnietzen voor de weetnietgeest.

Mediteren zonder mediteren
‘Wie het verschil tussen mediteren en niet-mediteren niet meer kent, mediteert nooit niet.’ Dwaalteksten over mediteren zonder mediteren, mindfulness zonder mindfulness en weten zonder weten.

Meester Hans
Waarom Hans geen meester is, geen leraar en geen leerling? Dat komt, hij heeft geen meester en geen leerling en geen lering.

Meester Schaap en Broeder Ezel
‘Een goede leraar maakt het begrijpelijke onbegrijpelijk.’ Dwaalteksten over meesterschap, broederschap, schapen, ezels, vroedvrouwen en putjesscheppers.

Meester Zuetsu en het mom van niet-weten
Interview met Meester Zuetsu over het onzennige boekje Wat is Wijsheid? van Jan Bor. Dwaasheid onder het mom van niet-weten.

de Poortloze Poort, koans 1-12, 13-24, 25-36, 37-48
‘Niet om door te komen!’ De zenklassieker De Poortloze Poort volgens Hans van Dam. Lachen en huilen om het raadsel van het leven. Over zenloze zen, weteloos weten en weetnietzen.

Publicaties
Publicaties van Hans van Dam over niet-weten: Niet te geloven! De Linji-lu en alle series in het Boeddhistisch Dagblad.

Voorbij goed en kwaad; de ethiek van niet-weten
‘Bekijk het eens van alle kanten.’ Delinquente dwaalgesprekken voorbij goed en kwaad over geboden, geloften, paradoxen en de ethiek van niet-weten.

Wat is zen? 100 definities
‘Wat is zen?’ ‘Niet weten wat zen is.’ ‘Wat is niet-weten?’ ‘Zen.’ Zengeest, Weetnietgeest – Honderd definities van zen zonder zen.