Dwaalgids (sitemap)

Nieuw hier? Wat is niet-weten?, Zalig zijn de armen van geest, Wat is een weetnietgeest?

A – Z

Alle pagina’s in alfabetische volgorde

Apologie voor mijn apologie van niet-weten
‘Wanneer het over niet-weten gaat, schaam ik me voor al wat ik erover heb gezegd.’ Een keizer zonder kleren trekt het boetekleed aan; apologie voor mijn apologie van niet-weten.

Ben je jezelf of het Zelf?
Ben je jezelf of het Zelf? De kenner of het gekende? Iemand of niemand? Dwaalgesprek over het open geheim van Tony Parsons, het verschrikkelijke geheim van Adyashanti en het lege geheim van niet-weten.

Bodhisattvageloften
‘Ik zal iedereen bevrijden’, belooft de bodhisattva dapper, maar hoe dan, en waarvan? Wat je belooft is wat je gelooft – bodhisattvageloften voor iedereen en niemand.

Brieven advaita; het bewustzijn voorbij
‘Advaita is geen heilsweg naar Bewustzijn maar een denkweg uit de mind.’ Het Bewustzijn voorbij; brieven over de advaita vedanta.

Brieven mystiek; de stilte voorbij
‘Indien je zwijgt, zwijg dan uit niet weten; als je spreekt, spreek uit niet weten; waar je vergeeft, vergeef je uit niet weten.’ Voorbij de stilte; brieven over mystiek en niet-weten.

Brieven niet-weten; de grootspraak voorbij
‘Ik praat niemand meer naar de mond en ik laat me niets meer in de mond leggen, ook niet door mezelf.’ De grootspraak voorbij; brieven over niet-weten.

Brieven verlichting; de vrijheid voorbij
Voorbij de vrijheid; brieven over verlichting en niet-weten. ‘Zolang je denkt dat je de dingen kunt zien zoals ze zijn, zul je nooit vrij zijn.’

Brieven zen; de dharma voorbij
‘Wees een dwaallicht voor jezelf.’ Voorbij de dharma; brieven over zen, het ego, het zelf, small mind, big mind, metta, mededogen, meesterschap, weerstand, overgave, non-dualisme en niet-weten.

Byron Katie voor workaholics
‘Je kunt je gedachten onderzoeken – is dat waar?’ Werk maken van het Werk; Byron Katie voor Workaholics.

Colofon

Contact

Dementie, spiritualiteit en niet-weten
Een dementie à trois – Uniek verhaal over twee demente ouders en een weetniet van een zoon. Is er enig verschil tussen dementie en spiritueel niet-weten?

Denkbeeldenstorm!
Demente dialogen en beschonken beschouwingen over zelfbeelden, mensbeelden, wensbeelden, wereldbeelden, godsbeelden, boeddhabeelden, heiligenbeelden, ideaalbeelden en schrikbeelden. Denk-beelden in een denkbeeldenstorm – woorden in de wind.

de Diamantsoetra
‘Noem dit desnoods de dharma; zelf zeg ik liever niets.’ De Diamantsoetra voor hardhorenden; radicalisering van deze iconoclastische zenklassieker.

Doe de verlichtingstest
Foolproof vragenlijstjes om zelf vast te stellen of je verlicht (ontwaakt, gerealiseerd) bent. Ook voor beginners. Geschikt voor alle tradities. Doe de verlichtingstest nu!

Dood de Boeddha! Zen, leegte en nihilisme
‘Het boeddhisme is een van de weinige wijsheidstradities die zijn eigen overstijging tot leerstuk heeft verheven – Dood de Boeddha!’ Vissen in een lege vijver; dwaalteksten over zen, leegte, nihilisme en niet-weten.

de Dood doodgedacht
‘Afscheid nemen van je ideeën over de dood geeft terminale opluchting.’ De dood doodgedacht; dwaalteksten over ziek zijn, doodgaan, vergankelijkheid en niet-weten.

Dwaalspreuken voor in de vrolijke keuken
‘Aforismen zijn net bloemen: voor je het weet zijn ze verwelkt.’ Leuzen voor kneuzen en dwaalspreuken voor in de vrolijke keuken; oneliners en flatliners over niet-weten.

Dwaaltaal: de kunst van welsprekend niet-spreken
Dwaaltaal is een set van woorden, uitdrukkingen, lemma’s en stijlfiguren voorbij de woorden. Stamelen hoeft niet meer: welsprekend niet-spreken vanuit een wetend niet-wetend is wel vliegwerk, maar geen kunst.

Dwijsheid, vrijplaats tussen dwaasheid en wijsheid
‘Een dwijze is iemand die het heilige geloof in al zijn hokjes, hekjes en haakjes is kwijtgeraakt.’ Dwaalgesprekken over dwijsheid, de grenzeloze vrijplaats tussen dwaasheid en wijsheid.

Eeuwige Wijsheid voor Eeuwige Dwazen
‘Over de Eeuwige Wijsheid zijn de geleerden het nog altijd niet eens, maar aan de Eeuwige Dwaasheid twijfelt geen kind. Dan is de keus niet moeilijk.’ Dwaalgesprekken over Perennial Wisdom.

Eufemismen voor niet-weten
Zijn Gods wegen wonderbaarlijk of snap je er niks meer van? Ben jij een wijze zonder wijsheid of weet je het niet meer? Eufemismen voor niet-weten.

het Evangelie van Ongelovige Thomas
‘Niet de duivel in u wil ik verdrijven, maar uw geloof in de gedachte aan de duivel.’ Dwijsheden van Ongelovige Thomas, voor zijn discipelen Meester Nebbisj, geïnspireerd op Het Evangelie van Thomas.

God is een poort (en woord is een god)
‘God is een poort, een pad uit het woord.’ Dwaalteksten over de afgrond van het bestaan vanuit de afgrond van het bestaan.

Goeroes, goeroelopers en ouwehoeroes
‘Ik gun iedereen een goeroe die vrij is van discipelen.’ Werkelijkheid, droom of syndroom? Dwaalteksten over goeroes, goeroelopers en ouwehoeroes.

Groot Ongeloof, Grote God
Wie zijn gedachten niet gelooft, is geen theïst, geen atheïst en geen agnosticus. Groot is zijn Ongeloof, maar zijn God is groter dan het grootste godsbeeld, zijn Boeddha is groter dan het grootste boeddhabeeld en hijzelf is groter dan het grootste zelfbeeld.

Grote Twijfel, Grote Verlichting
Grote Twijfel als absolute zekerheid (over absoluut niets), Grote Verlichting als niet weten (van verlichting). Ontwaken uit de droom (van ontwaken).

de Grote Weg (is niet moeilijk voor wie hem kwijt is)
‘De Grote Weg is niet moeilijk voor wie hem kwijt is.’ Variaties op De Grote Weg, verzen over de geest van vertrouwen van Seng-ts’an, de derde zenpatriarch.

Haiku op haiku
‘Nooit boog het beeld van Boeddha / eens naar mij terug.’ Haiku op haiku; lettergrepen naar niet-weten.

Hans van Dam
‘Mijn curriculum vitae? Het leven neemt een loopje met me.’ Hans van Dam: niet wie je denkt. Malle babbels over de onbekende auteur van niet-weten.nl.

de Hartsoetra
‘Noem dit desnoods de leegte; zelf zeg ik liever niets.’ De Hartsoetra voor diehards; radicalisering van deze beeldenbrekende zenklassieker.

Help ons uit de droom (maar laat ons onze dromen)
Onze Vader die in de hemel is, help ons uit de droom dat wij dromen, help ons uit de droom dat wij wakker moeten worden en verlos ons van het malen, amen.

Hoera, verlicht?
Vergeet het maar. Niks hoera. Verlichting is voor schut gaan. Voorgoed buiten spel staan. Alles naar de maan. Ook je verlichting. Dwaalteksten over een vervloekte zegen. (niet voor wattjes)

Idolen van de zoeker
‘Hoed je voor de meester!’ Dwaalteksten voor dweepzieken over nepleraren, schijn-heiligen, gevallen helden en andere idolen van de zoeker.

de Illusie van de illusie
Maya-maya; de goochelaar begoocheld. Waanteksten over de illusie van de werkelijkheid en de illusie van de illusie. Voor desillusionisten.

Ik ben niet verlicht, ik ben verduisterd
‘Of ik verlicht ben? Als ik mezelf per se iets moet noemen, dan maar verduisterd.’ Interview over de onzienlijke lichtheid van niet-weten en de wijdsheid voorbij alle wijsheid.

de Intergalactische Waarheidsconferentie
Wat is Waarheid? Het is maar net aan wie je het vraagt. Tijd voor een intergalactische waarheidsconferentie om voor eens en voor altijd de universele waarheid vast te stellen. Welkom!

Kosmische grappen
‘Uiteindelijk zie je in dat er nooit een kosmische grap is geweest.’ Kiezen uit niet-twee; lachen als een boer met kies-pijn. Kosmische grappen over de kosmische grap.

Ledig de Geest in de Wolk van niet-weten
‘Leeg als een geest is de wolk van niet-weten!’ Dwaalteksten over de mystieke theologie van Pseudo-Dionysius, de mystieke atheologie van Georges Bataille en de mystieke nefologie van Hans van Dam.

de Lege leer, Ø
Vrij als een vogel, licht als een veer, vol van de leegte – wat wil je nog meer? Dwaalteksten over de lege leer, Ø.

Lege mystiek op de hoogste piek: ‘nada, nada, nada!’
Wat zag Jan van het Kruis op de hoogste piek van de berg Karmel? ‘Nada, nada, nada!’ Wat zagen Meister Eckhart, Rumi, Hafiz, Wumen Huikai en Angelus Silesius? Lege mystiek voor een vol hart.

Leven is geen kunst
Leven is geen kunst, geen kunstje en geen kunde; levenskunst is vliegwerk, en vrij alleen je val. Dwaalteksten over ars vivendi, ars moriendi, leed, angst, geluk en wijsheid.

de Linji lu
‘Meester Linji zei: Spoorzoekers, de ware mens heeft geen gestalte, de ware leer geen inhoud.’ Integrale tekst van de rinzai zenklassieker De Linji-lu.

Loflied op niet-weten
Leeg is mijn lied, hoor je het niet? Bevende ode van een levende dode aan niet-weten. Lyrische en delirische lofliederen en litanieën.

Lijden, is er een einde aan?
‘Geen vulkaan zonder krater en geen roes zonder kater.’ Dwaalgesprek over het einde van het lijden, spiritueel materialisme, gouden bergen en gebakken licht.

Mediteren zonder mediteren
‘Wie het verschil tussen mediteren en niet-mediteren niet meer kent, mediteert nooit niet.’ Dwaalteksten over mediteren zonder mediteren, mindfulness zonder mindfulness en weten zonder weten.

Meester Hans
Waarom Hans geen meester is, geen leraar en geen leerling? Dat komt, hij heeft geen meester en geen leerling en geen lering.

Meester Schaap en Broeder Ezel
‘Een goede leraar maakt het begrijpelijke onbegrijpelijk.’ Dwaalteksten over meesterschap, broederschap, schapen, ezels, vroedvrouwen en putjesscheppers.

Meester Spoorloos en agent Speurneus
‘Na lang zoeken slaagde agent Speurneus er eindelijk in een lijk te vinden dat binnen de krijtstrepen paste.’ Wie niet spoort die niet speurt; dwijsheid van Meester Spoorloos.

Meester Zuetsu en het mom van niet-weten
Dwaalgesprek met Meester Zuetsu over het onzennige boekje Wat is Wijsheid? van Jan Bor. Dwaasheid onder het mom van niet-weten.

Metafysica in een wezenloze wereld
Werkelijkheid of illusie? Materialisme of idealisme? Realisme of nominalisme? Causaliteit of afhankelijk ontstaan? Vorm of leegte? Zien of zijn? Wal noch Kant; de categorieën van het onverstand – metafysica in een wezenloze wereld.

Metaforen voor niet-weten
Undo, een zwart gat, een vragenvuur, enkel spel, voor de bijl gaan, knock-out, bungeejumpen… Honderd metaforen voor niet-weten.

Metaforen voor verlichting
Eenentwintig metaforen voor spirituele verlichting. Maak je keus en betaal de prijs. En anders is daar altijd de tweeëntwintigste…

de Mont Fou: geen inzicht, maar wat een uitzicht
Wat is jouw heilige berg? De Mont Fou: geen inzicht, maar wat een uitzicht! Dwaalgesprek over Eeuwige Dwaasheid, Universele Onzin en niet-weten.

de Mystiek van alledag, of het wonder van het water
‘Waar niets meer vanzelfsprekend is, begint de mystiek. Waar vanzelfsprekendheid heerst, eindigt de mystiek. Verwondering is de wortel van de mystiek.’ Het wonder van water; correspondentie over alledaagse mystiek en het mysterie van het bestaan.

de Nodeloze angst voor een grondeloos bestaan
Krijst de ene afgrond: ‘Wie is daar?’ Krijst de andere: ‘Wie is daar?’ Redeloos interview over de nodeloze angst voor een grondeloos bestaan. ‘Troost je, iederéén krijgt ruimtevrees van mij.’

de Non-dualist en de non-filosoof
Is niet-weten een opstapje naar het non-dualisme? Is advaita een filosofie? Was Wittgenstein een non-dualist? Briefwisseling over dualisme en filosofie tussen een non-dualist en een non-filosoof.

Passe-partout voor poortloze poorten
Advaita? Tao? Prajnaparamita? Sunyata? Anatman? Niet-weten opent deuren die voor anderen gesloten blijven. Een passe-partout voor poortloze poorten.

de Poortloze Poort, koans 1-12, 13-24, 25-36, 37-48
‘Niet om door te komen!’ De zenklassieker De Poortloze Poort (Wumenguan) volgens Hans van Dam; lachen en huilen om het raadsel van het leven.

Publicaties
Publicaties van Hans van Dam over niet-weten: Niet te geloven! De Linji-lu en alle series in het Boeddhistisch Dagblad.

het Regressieprobleem
Wie schiep de schepper? Wie autoriseert de autoriteit? Wie controleert de controleur? Wat is de zin van de zin van het leven? Wat is de gedachte achter de achterliggende gedachte? Het regressieprobleem in de wijsbegeerte, de wetenschap en de wiskunde.

Standpunten, vluchtlijnen en raakvlakken
Voorbij gelijk en ongelijk; standpunten, vluchtlijnen en raakvlakken in de eindeloze ruimte van niet-weten. Voor uitloopmensen.

het Stilte-evangelie
‘Maar het schepsel dat haar hoort, wordt de minstreel van het woord, stil.’ Voor ons blijft Hij zwijgen. Het Stilte-evangelie: dwaalteksten over God, silentie, mystiek en niet-weten.

Verder, verder! Reistips voor spirituele zoekers
Hoe ver moet je gaan op het spirituele pad? Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij! Reistips voor spirituele zoekers; doorreisgids voor lunatics.

Voorbij goed en kwaad; de ethiek van niet-weten
‘Bekijk het eens van alle kanten.’ Delinquente dwaalgesprekken voorbij goed en kwaad over geboden, geloften, paradoxen en de ethiek van niet-weten.

Vrede sluiten met je onvrede
Niet-weten is berusten in je onrust, vrede sluiten met je onvrede en niet oordelen over je oordelen. Want onverstoorbaar zijn alleen de doden.

Vrijdenkers hebben maling aan de mind
De mind is nou eenmaal een mallemolen, vrijdenkers hebben er maling aan. Laat die malle maar malen, laat die gek maar gaan. Een vrijgeest houdt van dwalen, maar holt nergens achteraan.

Vrije wil, onvrije wil en ongewilde vrijheid
Ben jij het die wat wil of heerst de wil in jou? Wil jij de vrijheid wel? Dwingende dialogen over vrije wil, onvrije wil en ongewilde vrijheid.

Waarnemen of waargeven? De illusie van subject en object
Waar de vogeltjes fluiten? Je binnenste buiten; dwaalgesprekken over waarnemen en waargeven, subject en object, werkelijkheid en illusie.

Wat is advaita?
Advaita vedanta is een methode om het dualistische denken te ondermijnen. Advaita pedanta is de doctrinaire geloofsvariant van advaita – dualisme onder de vlag van non-dualisme. Onder welke vlag vaar jij?

Wat is een weetnietgeest? De dans ontsprongen
Wat is een weetnietgeest? Een geest die zich voortdurend leegdenkt. Een geest die sneller schiet dan zijn schaduw. Een geest die dansend de dans ontspringt.

Wat is liefde?
Alles is liefde, maar wat is liefde? Liefde is alles, maar wat is alles? Liefde is puntje puntje puntje, en dat is alles. Dwaalteksten over het raadsel van de liefde en de liefde voor niet-weten.

Wat is mystiek?
‘Hier sta ik buiten alle denkbeelden, extatisch in mijn ek-stase, verrückt en verrukt.’ Dwaalgesprek over de mystiek van niet-weten en niet weten van mystiek.

Wat is niet-weten?
Wat is spiritueel niet-weten? Lichte inleiding in een duistere zaak; kennismaking met wat geen kennismaking verdraagt. Voor beginners, gevorderden en gesjeesden.

Wat is non-dualisme?
‘Non-dualisme is de non-leer die geen enkel onderscheid erkent of ontkent.’ Advaita als agnose en vedanta als het einde van de wijsheid; dwaalteksten over zijn en niet zijn, zien en doorzien.

Wat is non-dualiteit?
‘Dat je grenzen weet te trekken betekent nog niet dat ze er zijn.’ Dubbelhartige dwaalteksten over de dualiteit van non-dualiteit en de non-dualiteit van niet-weten. Voor telgangers.

Wat is soefisme? De derwisj en de dwaas
‘Voor hem die weet, zijn duizend verklaringen niet voldoende; voor hem die niet weet is ieder teken teveel.’ De derwisj en de dwaas; wervelende dwaalgesprekken over het soefisme.

Wat is spiritualiteit?
‘Ware spiritualiteit kent geen valse spiritualiteit.’ Dwaalteksten over gezond verstand, spiritueel verstand, ghost busters en de geest van niet-weten.

Wat is spirituele verlichting? Het denken doorzien
Denk je nou nog steeds dat verlichting een bevrijdend inzicht is? Het denken doorzien door het denken; spirituele verlichting als het failliet van het verstand.

Wat is taoïsme? Meester Tja en de tao van tja
Meester Tja zegt: ‘Niet-weten heeft geen uitspraak nodig en niemand kan verdedigen.’ Voorbij nee en ja: de tao van tja. Dwaalteksten geïnspireerd door de Daodejing.

Wat is zen? Honderd definities
Zen is geen zen als er zen op staat. Wat is het dan wel? Definitie van zenboeddhisme in meer dan honderd ontkenningen, bevestigingen en paradoxen. Kauwgom voor de geest.

Wat is de zin van het leven?
‘Het leven is niet een probleem dat opgelost moet worden, maar een woord dat doorzien moet worden.’ De zin van het leven, de onzin van het denken en de zon van niet-weten.

Weetnietkunde
Een woordenboekje vol filosofische, religieuze, en spirituele begrippen die getuigen van niet-weten. Aporie, epoche, scepsis? Apeiron, quiëtisme, dissensus? Je vind het hier.

Wegen naar de onbekende vraag
‘Beter ten hele gedwaald dan ten halve gekeerd.’ Sterven aan het bekende en leven in het ongewisse; vijftig wegen naar de onbekende vraag.

Wie ben je? Zelfbeelden, mensbeelden en drogbeelden
Schijngestalten van het zelf en het zelf als schijngestalte. Honderdvijftig zelfbeelden, tweeënvijftig mensbeelden en evenzovele drogbeelden. Houvast voor mensen met een identiteitscrisis; of hou gewoon vast aan je identiteitscrisis.

Zalig zijn de armen van geest
‘Wie niet wordt als een kind zal het koninkrijk der hemelen niet binnengaan.’ Zalig zijn de armen van geest; belijdenis van een onnozelaar.

Zeg maar tja tegen het leven
‘Hoe heet de dans van het weten? De bla-bla-bla. Hoe heet de dans van niet-weten? De tja-tja-tja.’ Zeg maar tja tegen het leven.

Zoeken naar het einde van het zoeken
‘Wijsheid maakt van mensen dwazen.’ Zoeken naar het einde van het zoeken; thuiskomen in den vreemde en vreemdgaan in het bekende.

Advaita

Pagina’s over de advaita vedanta, bewustzijn, de illusie, non-dualisme en non-dualiteit

Brieven advaita; het bewustzijn voorbij
‘Advaita is geen heilsweg naar Bewustzijn maar een denkweg uit de mind.’ Het Bewustzijn voorbij; brieven over de advaita vedanta.

Byron Katie voor workaholics
‘Je kunt je gedachten onderzoeken – is dat waar?’ Werk maken van het Werk; Byron Katie voor Workaholics.

Goeroes, goeroelopers en ouwehoeroes
‘Ik gun iedereen een goeroe die vrij is van discipelen.’ Werkelijkheid, droom of syndroom? Dwaalteksten over goeroes, goeroelopers en ouwehoeroes.

de Illusie van de illusie
Maya-maya; de goochelaar begoocheld. Waanteksten over de illusie van de werkelijkheid en de illusie van de illusie. Voor desillusionisten.

Kosmische grappen
‘Uiteindelijk zie je in dat er nooit een kosmische grap is geweest.’ Kiezen uit niet-twee; lachen als een boer met kies-pijn. Kosmische grappen over de kosmische grap.

Meester Spoorloos en agent Speurneus
‘Na lang zoeken slaagde agent Speurneus er eindelijk in een lijk te vinden dat binnen de krijtstrepen paste.’ Wie niet spoort die niet speurt; dwijsheid van Meester Spoorloos.

de Non-dualist en de non-filosoof
Is niet-weten een opstapje naar het non-dualisme? Is advaita een filosofie? Was Wittgenstein een non-dualist? Briefwisseling over dualisme en filosofie tussen een non-dualist en een non-filosoof.

Wat is advaita?
Advaita vedanta is een methode om het dualistische denken te ondermijnen. Advaita pedanta is de doctrinaire geloofsvariant van advaita – dualisme onder de vlag van non-dualisme. Onder welke vlag vaar jij?

Wat is non-dualisme?
‘Non-dualisme is de non-leer die geen enkel onderscheid erkent of ontkent.’ Advaita als agnose en vedanta als het einde van de wijsheid; dwaalteksten over zijn en niet zijn, zien en doorzien.

Wat is non-dualiteit?
‘Dat je grenzen weet te trekken betekent nog niet dat ze er zijn.’ Dubbelhartige dwaalteksten over de dualiteit van non-dualiteit en de non-dualiteit van niet-weten. Voor telgangers.

Zoeken naar het einde van het zoeken
‘Wijsheid maakt van mensen dwazen.’ Zoeken naar het einde van het zoeken; thuiskomen in den vreemde en vreemdgaan in het bekende.

Filosofie

Pagina’s over wijsbegeerte, psychologie, het denken, de mind, de kunst van het leven en de kunst van het sterven

Ben je jezelf of het Zelf?
Ben je jezelf of het Zelf? De kenner of het gekende? Iemand of niemand? Dwaalgesprek over het open geheim van Tony Parsons, het verschrikkelijke geheim van Adyashanti en het lege geheim van niet-weten.

Denkbeeldenstorm!
Demente dialogen en beschonken beschouwingen over zelfbeelden, mensbeelden, wensbeelden, wereldbeelden, godsbeelden, boeddhabeelden, heiligenbeelden, ideaalbeelden en schrikbeelden. Denk-beelden in een denkbeeldenstorm – woorden in de wind.

de Dood doodgedacht
‘Afscheid nemen van je ideeën over de dood geeft terminale opluchting.’ De dood doodgedacht; dwaalteksten over ziek zijn, doodgaan, vergankelijkheid en niet-weten.

Dwijsheid, vrijplaats tussen dwaasheid en wijsheid
‘Een dwijze is iemand die het heilige geloof in al zijn hokjes, hekjes en haakjes is kwijtgeraakt.’ Dwaalgesprekken over dwijsheid, de grenzeloze vrijplaats tussen dwaasheid en wijsheid.

Eeuwige Wijsheid voor Eeuwige Dwazen
‘Over de Eeuwige Wijsheid zijn de geleerden het nog altijd niet eens, maar aan de Eeuwige Dwaasheid twijfelt geen kind. Dan is de keus niet moeilijk.’ Dwaalgesprekken over Perennial Wisdom.

de Intergalactische Waarheidsconferentie
Wat is Waarheid? Het is maar net aan wie je het vraagt. Tijd voor een intergalactische waarheidsconferentie om voor eens en voor altijd de universele waarheid vast te stellen. Welkom!

Leven is geen kunst
Leven is geen kunst, geen kunstje en geen kunde; levenskunst is vliegwerk, en vrij alleen je val. Dwaalteksten over ars vivendi, ars moriendi, leed, angst, geluk en wijsheid.

Metafysica in een wezenloze wereld
Werkelijkheid of illusie? Materialisme of idealisme? Realisme of nominalisme? Causaliteit of afhankelijk ontstaan? Vorm of leegte? Zien of zijn? Wal noch Kant; de categorieën van het onverstand – metafysica in een wezenloze wereld.

het Regressieprobleem
Wie schiep de schepper? Wie autoriseert de autoriteit? Wie controleert de controleur? Wat is de zin van de zin van het leven? Wat is de gedachte achter de achterliggende gedachte? Het regressieprobleem in de wijsbegeerte, de wetenschap en de wiskunde.

Standpunten, vluchtlijnen en raakvlakken
Voorbij gelijk en ongelijk; standpunten, vluchtlijnen en raakvlakken in de eindeloze ruimte van niet-weten. Voor uitloopmensen.

Vrijdenkers hebben maling aan de mind
De mind is nou eenmaal een mallemolen, vrijdenkers hebben er maling aan. Laat die malle maar malen, laat die gek maar gaan. Een vrijgeest houdt van dwalen, maar holt nergens achteraan.

Vrije wil, onvrije wil en ongewilde vrijheid
Ben jij het die wat wil of heerst de wil in jou? Wil jij de vrijheid wel? Dwingende dialogen over vrije wil, onvrije wil en ongewilde vrijheid.

Waarnemen of waargeven? De illusie van subject en object
Waar de vogeltjes fluiten? Je binnenste buiten; dwaalgesprekken over waarnemen en waargeven, subject en object, werkelijkheid en illusie.

Wat is liefde?
Alles is liefde, maar wat is liefde? Liefde is alles, maar wat is alles? Liefde is puntje puntje puntje, en dat is alles. Dwaalteksten over het raadsel van de liefde en de liefde voor niet-weten.

Wat is de zin van het leven?
‘Het leven is niet een probleem dat opgelost moet worden, maar een woord dat doorzien moet worden.’ De zin van het leven, de onzin van het denken en de zon van niet-weten.

Weetnietkunde
Een woordenboekje vol filosofische, religieuze, en spirituele begrippen die getuigen van niet-weten. Aporie, epoche, scepsis? Apeiron, quiëtisme, dissensus? Je vind het hier.

Wie ben je? Zelfbeelden, mensbeelden en drogbeelden
Schijngestalten van het zelf en het zelf als schijngestalte. Honderdvijftig zelfbeelden, tweeënvijftig mensbeelden en evenzovele drogbeelden. Houvast voor mensen met een identiteitscrisis; of hou gewoon vast aan je identiteitscrisis.

Mystiek

Pagina’s over God, geloof, religie, armoede van geest, stilte en de wolk van niet-weten

Brieven mystiek; de stilte voorbij
‘Indien je zwijgt, zwijg dan uit niet weten; als je spreekt, spreek uit niet weten; waar je vergeeft, vergeef je uit niet weten.’ Voorbij de stilte; brieven over mystiek en niet-weten.

het Evangelie van Ongelovige Thomas
‘Niet de duivel in u wil ik verdrijven, maar uw geloof in de gedachte aan de duivel.’ Dwijsheden van Ongelovige Thomas, voor zijn discipelen Meester Nebbisj, geïnspireerd op Het Evangelie van Thomas.

God is een poort (en woord is een god)
‘God is een poort, een pad uit het woord.’ Dwaalteksten over de afgrond van het bestaan vanuit de afgrond van het bestaan.

Groot Ongeloof, Grote God
Wie zijn gedachten niet gelooft, is geen theïst, geen atheïst en geen agnosticus. Groot is zijn Ongeloof, maar zijn God is groter dan het grootste godsbeeld, zijn Boeddha is groter dan het grootste boeddhabeeld en hijzelf is groter dan het grootste zelfbeeld.

Help ons uit de droom (maar laat ons onze dromen)
Onze Vader die in de hemel is, help ons uit de droom dat wij dromen, help ons uit de droom dat wij wakker moeten worden en verlos ons van het malen, amen.

Ledig de Geest in de Wolk van niet-weten
‘Leeg als een geest is de wolk van niet-weten!’ Dwaalteksten over de mystieke theologie van Pseudo-Dionysius, de mystieke atheologie van Georges Bataille en de mystieke nefologie van Hans van Dam.

Lege mystiek op de hoogste piek: ‘nada, nada, nada!’
Wat zag Jan van het Kruis op de hoogste piek van de berg Karmel? ‘Nada, nada, nada!’ Wat zagen Meister Eckhart, Rumi, Hafiz, Wumen Huikai en Angelus Silesius? Lege mystiek voor een vol hart.

de Mystiek van alledag, of het wonder van het water
‘Waar niets meer vanzelfsprekend is, begint de mystiek. Waar vanzelfsprekendheid heerst, eindigt de mystiek. Verwondering is de wortel van de mystiek.’ Het wonder van water; correspondentie over alledaagse mystiek en het mysterie van het bestaan.

het Stilte-evangelie
‘Maar het schepsel dat haar hoort, wordt de minstreel van het woord, stil.’ Voor ons blijft Hij zwijgen. Het Stilte-evangelie: dwaalteksten over God, silentie, mystiek en niet-weten.

Wat is mystiek?
‘Hier sta ik buiten alle denkbeelden, extatisch in mijn ek-stase, verrückt en verrukt.’ Dwaalgesprek over de mystiek van niet-weten en niet weten van mystiek.

Wat is soefisme? De derwisj en de dwaas
‘Voor hem die weet, zijn duizend verklaringen niet voldoende; voor hem die niet weet is ieder teken teveel.’ De derwisj en de dwaas; wervelende dwaalgesprekken over het soefisme.

Wat is taoïsme? Meester Tja en de tao van tja
Meester Tja zegt: ‘Niet-weten heeft geen uitspraak nodig en niemand kan verdedigen.’ Voorbij nee en ja: de tao van tja. Dwaalteksten geïnspireerd door de Daodejing.

Zalig zijn de armen van geest
‘Wie niet wordt als een kind zal het koninkrijk der hemelen niet binnengaan.’ Zalig zijn de armen van geest; belijdenis van een onnozelaar.

Niet-weten

Pagina’s die niet tot een van de andere thema’s (advaita, filosofie, mystiek, verlichting, zen) behoren, of tot meerdere thema’s tegelijk

Apologie voor mijn apologie van niet-weten
‘Wanneer het over niet-weten gaat, schaam ik me voor al wat ik erover heb gezegd.’ Een keizer zonder kleren trekt het boetekleed aan; apologie voor mijn apologie van niet-weten.

Brieven niet-weten; de grootspraak voorbij
‘Ik praat niemand meer naar de mond en ik laat me niets meer in de mond leggen, ook niet door mezelf.’ De grootspraak voorbij; brieven over niet-weten.

Dementie, spiritualiteit en niet-weten
Een dementie à trois – Uniek verhaal over twee demente ouders en een weetniet van een zoon. Is er enig verschil tussen dementie en spiritueel niet-weten?

Dwaalspreuken voor in de vrolijke keuken
‘Aforismen zijn net bloemen: voor je het weet zijn ze verwelkt.’ Leuzen voor kneuzen en dwaalspreuken voor in de vrolijke keuken; oneliners en flatliners over niet-weten.

Dwaaltaal: de kunst van welsprekend niet-spreken
Dwaaltaal is een set van woorden, uitdrukkingen, lemma’s en stijlfiguren voorbij de woorden. Stamelen hoeft niet meer: welsprekend niet-spreken vanuit een wetend niet-wetend is wel vliegwerk, maar geen kunst.

Eufemismen voor niet-weten
Zijn Gods wegen wonderbaarlijk of snap je er niks meer van? Ben jij een wijze zonder wijsheid of weet je het niet meer? Eufemismen voor niet-weten.

Hans van Dam
‘Mijn curriculum vitae? Het leven neemt een loopje met me.’ Hans van Dam: niet wie je denkt. Malle babbels over de onbekende auteur van niet-weten.nl.

de Lege leer, Ø
Vrij als een vogel, licht als een veer, vol van de leegte – wat wil je nog meer? Dwaalteksten over de lege leer, Ø.

Loflied op niet-weten
Leeg is mijn lied, hoor je het niet? Bevende ode van een levende dode aan niet-weten. Lyrische en delirische lofliederen en litanieën.

Metaforen voor niet-weten
Undo, een zwart gat, een vragenvuur, enkel spel, voor de bijl gaan, knock-out, bungeejumpen… Honderd metaforen voor niet-weten.

de Mont Fou: geen inzicht, maar wat een uitzicht
Wat is jouw heilige berg? De Mont Fou: geen inzicht, maar wat een uitzicht! Dwaalgesprek over Eeuwige Dwaasheid, Universele Onzin en niet-weten.

de Nodeloze angst voor een grondeloos bestaan
Krijst de ene afgrond: ‘Wie is daar?’ Krijst de andere: ‘Wie is daar?’ Redeloos interview over de nodeloze angst voor een grondeloos bestaan. ‘Troost je, iederéén krijgt ruimtevrees van mij.’

Passe-partout voor poortloze poorten
Advaita? Tao? Prajnaparamita? Sunyata? Anatman? Niet-weten opent deuren die voor anderen gesloten blijven. Een passe-partout voor poortloze poorten.

Verder, verder! Reistips voor spirituele zoekers
Hoe ver moet je gaan op het spirituele pad? Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij! Reistips voor spirituele zoekers; doorreisgids voor lunatics.

Wat is een weetnietgeest? De dans ontsprongen
Wat is een weetnietgeest? Een geest die zich voortdurend leegdenkt. Een geest die sneller schiet dan zijn schaduw. Een geest die dansend de dans ontspringt.

Wat is niet-weten?
Wat is spiritueel niet-weten? Lichte inleiding in een duistere zaak; kennismaking met wat geen kennismaking verdraagt. Voor beginners, gevorderden en gesjeesden.

Wat is spiritualiteit?
‘Ware spiritualiteit kent geen valse spiritualiteit.’ Dwaalteksten over gezond verstand, spiritueel verstand, ghost busters en de geest van niet-weten.

Wegen naar de onbekende vraag
‘Beter ten hele gedwaald dan ten halve gekeerd.’ Sterven aan het bekende en leven in het ongewisse; vijftig wegen naar de onbekende vraag.

Zeg maar tja tegen het leven
‘Hoe heet de dans van het weten? De bla-bla-bla. Hoe heet de dans van niet-weten? De tja-tja-tja.’ Zeg maar tja tegen het leven.

Zoeken naar het einde van het zoeken
‘Wijsheid maakt van mensen dwazen.’ Zoeken naar het einde van het zoeken; thuiskomen in den vreemde en vreemdgaan in het bekende.

Verlichting

Pagina’s over spirituele verlichting, ontwaken, realisatie, zelfverwerkelijking

Brieven verlichting; de vrijheid voorbij
Voorbij de vrijheid; brieven over verlichting en niet-weten. ‘Zolang je denkt dat je de dingen kunt zien zoals ze zijn, zul je nooit vrij zijn.’

Doe de verlichtingstest
Foolproof vragenlijstjes om zelf vast te stellen of je verlicht (ontwaakt, gerealiseerd) bent. Ook voor beginners. Geschikt voor alle tradities. Doe de verlichtingstest nu!

Grote Twijfel, Grote Verlichting
Grote Twijfel als absolute zekerheid (over absoluut niets), Grote Verlichting als niet weten (van verlichting). Ontwaken uit de droom (van ontwaken).

Hoera, verlicht?
Vergeet het maar. Niks hoera. Verlichting is voor schut gaan. Voorgoed buiten spel staan. Alles naar de maan. Ook je verlichting. Dwaalteksten over een vervloekte zegen. (niet voor wattjes)

Ik ben niet verlicht, ik ben verduisterd
‘Of ik verlicht ben? Als ik mezelf per se iets moet noemen, dan maar verduisterd.’ Interview over de onzienlijke lichtheid van niet-weten en de wijdsheid voorbij alle wijsheid.

Metaforen voor verlichting
Eenentwintig metaforen voor spirituele verlichting. Maak je keus en betaal de prijs. En anders is daar altijd de tweeëntwintigste…

Vrede sluiten met je onvrede
Niet-weten is berusten in je onrust, vrede sluiten met je onvrede en niet oordelen over je oordelen. Want onverstoorbaar zijn alleen de doden.

Wat is spirituele verlichting? Het denken doorzien
Denk je nou nog steeds dat verlichting een bevrijdend inzicht is? Het denken doorzien door het denken; spirituele verlichting als het failliet van het verstand.

Zen

Pagina’s over (zen)boeddhisme

Bodhisattvageloften
‘Ik zal iedereen bevrijden’, belooft de bodhisattva dapper, maar hoe dan, en waarvan? Wat je belooft is wat je gelooft – bodhisattvageloften voor iedereen en niemand.

Brieven zen; de dharma voorbij
‘Wees een dwaallicht voor jezelf.’ Voorbij de dharma; brieven over zen, het ego, het zelf, small mind, big mind, metta, mededogen, meesterschap, weerstand, overgave, non-dualisme en niet-weten.

de Diamantsoetra
‘Noem dit desnoods de dharma; zelf zeg ik liever niets.’ De Diamantsoetra voor hardhorenden; radicalisering van deze iconoclastische zenklassieker.

Dood de Boeddha! Zen, leegte en nihilisme
‘Het boeddhisme is een van de weinige wijsheidstradities die zijn eigen overstijging tot leerstuk heeft verheven – Dood de Boeddha!’ Vissen in een lege vijver; dwaalteksten over zen, leegte, nihilisme en niet-weten.

Haiku op haiku
‘Nooit boog het beeld van Boeddha / eens naar mij terug.’ Haiku op haiku; lettergrepen naar niet-weten.

de Hartsoetra
‘Noem dit desnoods de leegte; zelf zeg ik liever niets.’ De Hartsoetra voor diehards; radicalisering van deze beeldenbrekende zenklassieker.

de Grote Weg (is niet moeilijk voor wie hem kwijt is)
‘De Grote Weg is niet moeilijk voor wie hem kwijt is.’ Variaties op De Grote Weg, verzen over de geest van vertrouwen van Seng-ts’an, de derde zenpatriarch.

Idolen van de zoeker
‘Hoed je voor de meester!’ Dwaalteksten voor dweepzieken over nepleraren, schijn-heiligen, gevallen helden en andere idolen van de zoeker.

Lijden, is er een einde aan?
‘Geen vulkaan zonder krater en geen roes zonder kater.’ Dwaalgesprek over het einde van het lijden, spiritueel materialisme, gouden bergen en gebakken licht.

de Linji lu
‘Meester Linji zei: Spoorzoekers, de ware mens heeft geen gestalte, de ware leer geen inhoud.’ De rinzai zenklassieker De Linji-lu volgens Hans van Dam.

Mediteren zonder mediteren
‘Wie het verschil tussen mediteren en niet-mediteren niet meer kent, mediteert nooit niet.’ Dwaalteksten over mediteren zonder mediteren, mindfulness zonder mindfulness en weten zonder weten.

Meester Hans
Waarom Hans geen meester is, geen leraar en geen leerling? Dat komt, hij heeft geen meester en geen leerling en geen lering.

Meester Schaap en Broeder Ezel
‘Een goede leraar maakt het begrijpelijke onbegrijpelijk.’ Dwaalteksten over meesterschap, broederschap, schapen, ezels, vroedvrouwen en putjesscheppers.

Meester Zuetsu en het mom van niet-weten
Interview met Meester Zuetsu over het onzennige boekje Wat is Wijsheid? van Jan Bor. Dwaasheid onder het mom van niet-weten.

de Poortloze Poort, koans 1-12, 13-24, 25-36, 37-48
‘Niet om door te komen!’ De zenklassieker De Poortloze Poort (Wumenguan) volgens Hans van Dam; lachen en huilen om het raadsel van het leven.

Publicaties
Publicaties van Hans van Dam over niet-weten: Niet te geloven! De Linji-lu en alle series in het Boeddhistisch Dagblad.

Voorbij goed en kwaad; de ethiek van niet-weten
‘Bekijk het eens van alle kanten.’ Delinquente dwaalgesprekken voorbij goed en kwaad over geboden, geloften, paradoxen en de ethiek van niet-weten.

Wat is zen?
‘Zen is geen zen als er zen op staat.’ Dwaalgesprekken over zen, de dharma, de weg, je ware gezicht en het doden van de Boeddha(doder).