De Intergalactische Waarheidsconferentie

dwaalgids > weetnietkunde

Welkom bij de Intergalactische Waarheidsconferentie. Wat is de Waarheid? Het is maar net aan wie je het vraagt. Dat is de Waarheid.

De Intergalactische Waarheidsconferentie

Gepubliceerd

De Eerste en Enige Intergalactische Waarheidsconferentie ooit werd voorgezeten door niemand minder dan Meester Minder van Moeder Aarde. Dat was een uitstekende keuze omdat er niemand minder meester is dan Meester Minder, en niemand minder.

Als conferentiezaal diende het heelal zelf, het hele godvergeten uitspansel, steeds zwakker verlicht door vluchtende, stervende sterren, en tjokvol wezens in alle denkbare en ondenkbare vormen en leegten die hun plaats maar wat graag wilden innemen. Want als er iets universeel is, dan is het wel het verlangen om te schitteren.

Meester Minder opende de conferentie met de enige vraag die de hypertalige heelalbewoners al bezighield sinds de oerknal, of waar het eeuwigdurende denkbal ook mee begonnen is:

‘Wie van ons heeft de Waarheid in pacht?’

Ze vroeg het de katholiek, de papist, de ultramontaan, de integralist, de gnosticus, de basilidiër, de bogomiel, de borboriet, de cainiet, de carpocratiër, de mandaeër, de chiliast, de marcionist, de ophiet, de arianist, de pelagiaan, de manicheeër, de doceet, de maroniet, de amish, de albigens, de waldenzer, de lollarde, de flagellant, de hussiet, de calixtijn, de gereformeerde, de protestant, de lutheraan, de calvinist, de zwingliaan, de anglicaan, de presbyteriaan, de episcopalist, de dissenter, de Boheemse Broeder, de Moravische Broeder, de puritein, de quaker, de doopsgezinde, de wederdoper, de methodist, de remonstrant, de contraremonstrant, de sociniaan, de jansenist, de apostolist, de adventist, de millerist, de Jehova-getuige, de restaurationist, de mormoon, de piëtist, de quiëtist, de evangelist, de unitariër, de zevendedagsadventist en vele anderen.

Allen riepen: ‘Wij!’

Ze vroeg het de benedictijn, de bernardijn, de augustijn, de cisterciënzer, de kartuizer, de trappist, de karmeliet, de premonstratenzer, de kruisheer, de celestijn, de johannieter, de tempelier, de serviet, de camaldulenzer, de miniem, de trinitaris, de franciscaan, de minoriet, de barrevoeter, de recollect, de kapucijn, de conventueel, de tertiaris, de dominicaan, de jezuïet, de redemptorist, de alexiaan, de camilliaan, de hiëronymiet, de marist, de salesiaan, de montfortaan, de passionist, de scheutist, de picpus, de begijn, de ursuline, de visitandine en vele anderen.

Allen riepen: ‘Wij!’

Ze vroeg het de orthodoxe jood, de modern-orthodoxe jood, de charedische jood, de chassidische jood, de mitnagdiem-jood, de reconstructionist, de reformist, de karaïtische jood, de talmoedist, de Sadduceeër, de Farizeeër, de Esseen, de Hasmoniet, de nazireeër, de ebioniet, de elkasiet, de maraan, de converso, de franksiet, de donmeh, de zeloot, de sikariër, de sabbatist, de kabbalist, de rabbinist, de talmidaïst en vele anderen.

Allen riepen: ‘Wij!’

Ze vroeg het de moslim, de ahmadiyyaist, de lahorist, de abadist, de mozabiet, de koranist, de panislamist, de soefiet, de salafiet, de sjiiet, de isma’iliet, de druze, de nizari, de jafari, de zaidiet, de soenniet, de hanafiet, de berailviet, de deobandiet, de hanbaliet, de salafist, de wahabist, de malikiet, de mu’taziliet, de shafiïet, de maraboet, de fakir, de derwisj, de kalender, de volksislamiet, de bektashiyyaist, de chishtiyyaist, de mevleviyyaist, de naqshbandiyyaist en vele anderen.

Allen riepen: ‘Wij!’

Ze vroeg het de agnost, de atheïst, de atheoloog, de deïst, de dystheïst, de eutheïst, de kakotheïst, de monotheïst, de suitheïst, de henotheïst, de polytheïst; de kathenotheïst, de maltheïst, de pantheïst, de panentheïst, de cosmotheïst, de transcendentalist, de asceet, de dualist, de zuivere non-dualist, de dualistische non-dualist, de gekwalificeerde non-dualist, de non-dualistisch dualistisch non-dualist, de alchemist, de antroposoof, de martinist, de vrijmetselaar, de rozenkruiser en vele anderen.

Allen riepen: ‘Wij!’

Ze vroeg het de absurdist, de activist, de aestheticus, de amoralist, de analytische wijsgeer, de anarchist, de atomist, de averroïst, de conceptualist, de consensualist, de constructivist, de cynicus, de decadentist, de decisionist, de defaitist, de deontoloog, de determinist, de indeterminist, de dialectisch materialist, de dualist, de eclecticus, de emationist, de empirist, de encyclopedist, de epicurist, de essentialist, de evolutionist, de existentialist, de falsificationist, de fatalist, de fenomenoloog, de freudiaan, de fysicalist, de hedonist, de historicist, de historist, de holist, de idealist, de illuminist, de immaterialist, de inductionist, de instrumentalist, de intuïtionist, de irrationalist, de jungiaan, de logicist, de logisch positivist, de materialist, de mentalist, de monist, de moralist, de naturalist, de natuurfilosoof, de neokantiaan, de neoplatonist, de pluralist, de neorealist, de neothomist, de nihilist, de nominalist, de objectivist, de obscurantist, de occasionalist, de parallellist, de peripateticus, de personalist, de perspectivist, de platonist, de pluralist, de positivist, de postmodernist, de pragmatist, de presocraat, de probabilist, de procesfilosoof, de pythagoreeër, de neopythagoreeër, de pyrrhonist, de rationalist, de realist, de reductionist, de relativist, de scepticus, de sciëntist, de sensualist, de situationist, de sofist, de solipsist, de stoïcijn, de structuralist, de poststructuralist, de subjectivist, de thomist, de traditionalist, de transcendentaal idealist, de utilitarist, de vitalist, de voluntarist en vele anderen.

Allen riepen: ‘Wij!’

Ze vroeg het de volksboeddhist, de hinayanaboeddhist, de mahayanaboeddhist, de theravadaboeddhist, de mahanikayaboeddhist, de dhammakayaboeddhist, de dhammauttikaboeddhist, de watrawilaboeddhist, de kandubodaboeddhist, de tapovanaboeddhist, de galduwaboeddhist, de delduwaboeddhist, de vajrayanboeddhist, de yogacaraboeddhist, de madhyamakaboeddhist, de prasamgikaboeddhist, de svatantrikaboeddhist, de vaibhasikaboeddhist, de shingonboeddhist, de zuiver-landboeddhist, de mantrayanaboeddhist, de tien-taiboeddhist, de san-lunboeddhist, de fa-hsiangboeddhist, de lu-tsungboeddhist, de hua-yenboeddhist, de wonboeddhist, de zenboeddhist, de soto-boeddhist, de rinzai-boeddhist, de tibetaanse boeddhist, de roodhoed, de geelhoed, de narmapaboeddhist, de kagyupaboeddhist, de amidist, de kadampaboeddhist, de neokadampboeddhist, de sakyapaboeddhist, de jonangpaboeddhist, de riméboeddhist en vele anderen.

Allen riepen: ‘Wij!’

Ze vroeg het de hindoe, de mayavadist, de shunyavadist, de brahmaan, de vedist, de lamaïst, de jaïnist, de parsist; de shaivist, de shaiva siddhantist, de kasjmir shaivist, de pashupati shaivist, de gorakshanatha shaivist, de shaiva advaitavadin, de vira shaivist, de shaktist, de smartist, de vaishnavist, de sampradayist, de ramanandavolgeling, de tengalaist, de vadagalaist, de agama hindoeïst, de bhakti yogi, de astanga yogi, de hatha yogi, de siddha yogi, de tantrist, de advaitavadin, de dvaitist, de keshadhari sikh, de sanatan sikh, de hozoori sikh, de ramgharia sikh, de namdhari sikh, de nirankari sikh, de nanaksar sikh, de sant nirankari sikh, de mona sikhs en vele anderen.

Allen riepen: ‘Wij!’

Ze vroeg het de daoïst, de shintoïst, de animist, de naturalist, de totemist, de sjamaan, de druïde, de idolatrist, de siderist, de xylolatrist, de dierenaanbidder, de slangenvereerder, de fetisjdienaar, de vuuraanbidder, de zonaanbidder, de manist, de Baälsdienaar, de voodoopriester, de wintipriester, de mithraïst, de pythagoreïst, de peyotist, de tengrist, de confucianist, de humanist, de neohumanist, de seculier humanist, de religieus humanist, de esotericus, de oscillantist, de spiritist, de hellenist, de neopaganist, de burkhanist, de umbandaïst, de aetherist, de raëlist, de scientologist, de urantist, de brianist, de vitalist, de purtillologist, de yoist, de mohist, de bahá’íist, de prometheïst, de demonist, de satanist, de setianist en vele anderen.

Allen riepen: ‘Wij!’

Tenslotte vroeg Meester Minder het aan de vertegenwoordigers van de verenigende godsdiensten – de Arès Pilgrimage beweging, de Bahai, de Cao Dai, de Cultus van het Sprekende Kruis, de Falun Gong, de Huna, de Konkokyo, the Law of One, de Mahikari, het Rastafarianisme, de Seicho-no-le, de Tenrikyo, de theosofie, het Unitarian Universalism, de Universal Life Church en vele anderen.

Allen riepen: ‘Wij!’

Meester Minder vroeg hen: ‘Als jullie allemaal van mening zijn dat meerdere of alle religies op hetzelfde neerkomen, waarom verenigen tenminste jullie je dan niet?’

De universalist antwoordde: ‘We zijn het er nog niet helemaal over eens waar we het precies over eens zijn, maar dat is slechts een kwestie van tijd.’

De theosoof zei: Wij proberen eerst binnen de eigen gelederen tot eenheid te komen, ook dat is slechts een kwestie van tijd.’

De Meester zei: ‘Hoelang proberen jullie dat al?’

De theosoof zei: ‘Sinds anderhalve eeuw.’

De Meester zei: ‘Hoelang bestaan jullie al?’

De theosoof mompelde: ‘Sinds anderhalve eeuw.’

De Meester vroeg: ‘Wie was jullie grondlegger ook alweer?’

De theosoof stotterde: ‘Hè-hè-helena Bla-bla-blavatsky.’

De Meester zei niks.

Iemand riep: ‘Wat is de Waarheid volgens u, mevrouw de voorzitter?’ Meester Minder haalde haar schouders op. Even viel er een verbijsterde stilte. Toen barstte de hele kosmos in lachen uit. Tot in de verste uithoeken van het universum wezen ingewijden brullend naar de Meester terwijl de tranen over hun wangen rolden. Ze stond daar maar en stond daar maar. Van haar zwarte gelaat viel niets af te lezen.

Toen de vergaderden eindelijk uitgelachen waren, riep iemand nog nahikkend van de pret: Waarom zit uitgerekend u de Intergalactische Waarheidsconferentie voor? Meester Minder haalde nogmaals haar schouders op, wat aanleiding was voor nieuwe lachsalvo’s.

Toen het lawaai weer was geluwd, zei ze zachtjes: ‘Daarom juist.’ Ditmaal viel er een doodse stilte waar geen eind aan kwam.

Meester Minder was het om het even. Ze had toch niks te doen.

Schrikbeelden voor waarheidszoekers

Stel dat je je hele leven naar de Waarheid zoekt terwijl er helemaal geen Waarheid is.

Stel dat je je hele leven naar de Waarheid zoekt terwijl er honderden Waarheden zijn.

Stel dat je je hele leven naar de Waarheid zoekt terwijl jijzelf de Waarheid bent.

Stel dat je je hele leven naar de Waarheid zoekt terwijl juist jij hem onmogelijk kunt herkennen of begrijpen.

Stel dat je je hele leven naar de Waarheid zoekt terwijl juist het zoeken je ervan vervreemdt.

Stel dat je je hele leven probeert vast te stellen welke van deze aannames waar is terwijl je dat helemaal niet kunt weten.

Stel…

De harde Waarheid

Een eerdere versie van ‘De harde Waarheid’ en ‘Een zachte waarheid’ is gepubliceerd in het Boeddhistisch Dagblad onder de gemeenschappelijke titel ‘Onwankelbaar de duikelaar’.

Wat is de Waarheid? Velen claimen haar, maar geen enkele claim wordt alom erkend, en de meeste mensen ontkennen de meeste claims.

Noem dat desnoods de Waarheid.

Een zachte waarheid

Prachtig de nacht, krachtig de onmacht die het licht weerkaatst

Ik weet niet wat de Waarheid is. Ik weet niet eens wat waarheid is. Ik weet het niet en ik heb het nooit geweten (al dacht ik soms van wel), en ik hoef het ook niet meer te weten.

Werkelijk, ik heb geen idee, en daar heb ik vrede mee. Grote Vrede met het Grote Tja. Nee-noch-ja is zoete mede.

Juist in een radicaal niet-weten heb ik rust gevonden. In het niet kennen, in het niet kunnen kennen, in het niet kunnen. Waarom wachten op het licht?

Licht verschijnt in de duisternis, licht verdwijnt in de duisternis. Wie lacht hier het laatst? Prachtig de nacht, krachtig de onmacht die het licht weerkaatst.

Niet-weten is mijn waarheid. Een zachte waarheid. Een grote klaarheid. De lichte zwaarheid van de tuimelaar. Draagbaar maar niet overdraagbaar. Ook niet van hart tot hart buiten de geschriften om. Waarom niet?

Tuimelaartje, monnik met een vredig gelaat
De lichte zwaarheid van de tuimelaar

Geen transmissie, niet van een lege leer. Geen transcendentie, niet in een lege leer. Geen zelf en geen heer, geen doel en geen weg en geen middelen meer. Wat wil je nog minder?

Het Grote Tja is een waarheid die geen waarheid is. Een waarheid van niks. Een lege waarheid. De Lege Waarheid van de Lege Rede. Lege Woorden in een Lege Bede. Het zij zo, amen.

Niet-weten is het einde van de hoofdletters. Het einde van de kleine letters. Geen dieptepunt, geen hoogtepunt / Een hoogtelijn, de hoogtelijn / Van niet meer op de hoogte zijn / Van niet meer uit de hoogte doen / Van niet meer in den hoge zijn / De lineage van de dwijze.

De waarheid van niet-weten is de apotheose van agnose. Mindloze, waaromloze, pretentieloze agnose. Moeiteloze, spanningsloze, grenzeloze agnose.

Geen Welles en geen Nietes, zei de weteloze en hief het glas

En doorzag het Bodemloze

Dit doorzien heet dia-gnose

Di-agnose, dubbeltja

Zelfs niet hechten aan onthechting

Zelfs niet denken zonder denken

Zelfs niet weten van niet-weten

Het vergeten nog vergeten

En nog meer van die decreten

Schone schijt of tien pond scheten

Diarree is niet te vreten

Hierom seghic sachte, proost

Was getekend, Weetniet Joost

Tuimelende tuimelaar (je ziet er 5 tegeijker tijd), monnik met een vredig gelaat
Onwankelbaar de duikelaar

mede is honingwijn

Waarheid is als lijm

Jarno: ‘Waarheid is als lijm: zodra ik denk dat die gevonden is, kleef ik eraan vast’, zegt Nico Tydeman. ‘En alles waaraan ik vast blijf houden, veroorzaakt lijden.’*

Hans: Is dat waar?

Jarno: Wat?

Hans: Dat alles waaraan je vast blijft houden, lijden veroorzaakt?

Jarno: Volgens de Boeddha wel.

Hans: Dan zou ik er maar niet aan vasthouden.

Jarno: Aan de Boeddha niet?

Hans: Bijvoorbeeld.

Jarno: Waaraan nog meer niet?

Hans: Aan de gedachte dat alles waaraan je vast blijft houden, lijden veroorzaakt bijvoorbeeld.

Jarno: Waarom niet?

Hans: Omdat het lijden veroorzaakt, zei je toch?

Jarno: Verdraaid.

Hans: Maakt niet uit.

Jarno: Waarom niet?

Hans: Alles wat je loslaat, veroorzaakt ook lijden.

Jarno: Nou je het zegt.

Hans: En alles waaraan je vast blijft houden, veroorzaakt ook vreugde.

Jarno: In mijn ervaring wel.

Hans: Tel uit je winst.

Jarno: Kortom, alles waaraan je vast blijft houden, veroorzaakt zowel lijden als vreugde?

Hans: Nou, alles.

Jarno: En alles wat je loslaat, veroorzaakt ook lijden?

Hans: En vreugde, niet te vergeten.

Jarno: Dus alles waaraan je vasthoudt en alles wat je loslaat veroorzaakt zowel lijden als vreugde?

Hans: Nou, alles.

Jarno: Maar vasthouden en loslaten kunnen zowel lijden als vreugde veroorzaken.

Hans: Onder meer.

Jarno: Dus?

Hans: Dus.

* Transmissie en Transcendentie, p264

Het is maar net aan wie je het vraagt

Christus te paard; doordraven op weg naar huis

Emilie: Na het lezen van ‘spirituele verlichting’ van Jed McKenna wilde ik meer over de schrijver weten. Dat lukte niet. Wel vond ik jouw site. Ik vind het prachtig hoor, maar waar het nou over gaat? Misschien zijn al die dwaalteksten maar doornen om de doornen mee uit onze ogen te peuteren?

Hans: Ja, onze Jed is het best verborgen geheim van deze planeet. Of misschien het op een na beste. Of er ogen om mijn doornen zitten staat nog te bezien.

Emilie: Wat is het best verborgen geheim van deze planeet?

Hans: Of er een geheim is.

Emilie: Wou jij beweren van niet?

Hans: Dan zou het meteen geen geheim meer zijn. Wat is jouw geheim?

Emilie: Van jongs af aan lees ik teksten, van Madame Blavatsky tot Joseph Campbell, van Ananda tot Vivekananda en alles wat daartussen en omheen staat in mijn boekenkast. Ik doe aan yoga en aan meditatie (vipassana). In een opwelling kocht ik een aantal jaar geleden een boek van Eckhart Tolle, wat iets raakte. Via Tolle’s boeken kwam ik bij McKenna. Verslond in korte tijd zijn boeken. Ging tegelijk mijn huis grondig opruimen, schrijven en loslaten en was verbaasd over de parallellen die ik kon trekken met alles wat ik tegenkwam. Het idee dat ik kunstenaar was (of moest worden) heb ik definitief aan de wilgen gehangen. Mijn huis is nu een stuk leger maar zelf ben ik er nog steeds. Wat volgens Bartjens niet de bedoeling is. Toch lucht de gedachte dat er geen piloot is en geen vliegtuig om te besturen deze (brokken)piloot wel op.

Nu mijn vraag. Jij citeert Alexander Smit op je site: ‘Accepteer dat er geen verder is’. Jed McKenna houdt ons in zijn boeken steeds voor verder te gaan. Ken Kesey doopte zijn magische bus ‘Further’. De Boeddha zegt: ‘Gate, gate, paragate, parasamgate’. Hoe ziet ‘verder’ er vanuit jouw standpunt uit?

Hans: Wat maakt het uit? Ik kan wel zoveel zeggen. De Boeddha kan ook wel zoveel zeggen. Ken Kesey kan ook wel zoveel zeggen. Jed McKenna kan ook wel zoveel zeggen. Alexander Smit kan ook wel zoveel zeggen. Om over jou nog maar te zwijgen. Waarom zou je luisteren, en naar wie?

Emilie: Maar wat is nou jouw verder?

Hans: Dat is nou mijn verder.

Emilie: Verder betekent voor jou: lekker laten lullen. Praatjes vullen geen gaatjes.

Hans: Mijn praatjes ook niet.

Emilie: Is er volgens jou een laatste waarheid, een hoogste werkelijkheid, een overkant?

Hans: Je hebt je een slag in de rondte gepraktiseerd en gemediteerd en tussendoor tienduizend boeken en artikelen gelezen, van advaita tot zen, en je bent er nog steeds niet uit?

Emilie: Daar komt het wel op neer.

Hans: Dat maakt mij de tienduizend en eerste.

Emilie: En misschien wel de beste.

Hans: Een kans van een op tienduizend en één.

Emilie: Hoop doet leven.

Hans: Hoop doet streven.

Emilie: Dat moet ik toegeven.

Hans: Hoop doet zweven.

Emilie: Dat moet ik ook toegeven.

Hans: Hoop doet beven.

Emilie: Ook dat moet ik toegeven.

Hans: Hoop doet kleven.

Emilie: Dit duurt zeker nog wel even.

Hans: Meestal een dag of zeven.

Emilie: Maar wie heeft er volgens jou gelijk?

Hans: Na al dat zoeken in al die boeken moet je toch onderhand wel een flauw vermoeden hebben.

Emilie: Nou?

Hans: Het is maar net aan wie je het vraagt.

Emilie: Ja, en nu vraag ik het aan jou.

Hans: Dat was mijn antwoord al.

Emilie: Wat?

Hans: Het is maar net welk boek je opneemt. Het is maar net naar welke kerk of sangha of sekte of priester of meester of rinpoche of goeroe of osho of wijze je gaat. Het is maar net aan wie je het vraagt.

Emilie: Ik vraag het nu aan jou.

Hans: Lees eerst de Intergalactische Waarheidsconferentie maar even.

Emilie: Christus te paard! Wat een verschrikking om het allemaal op een rijtje te zien. Je kan net zo goed meteen in een wak springen. Is dit jouw manier om iemand te ontmoedigen?

Hans: Jouw boekenkast?

Emilie: Op die manier. Toch blijf ik benieuwd naar jouw antwoord. Hoe ziet ‘verder’ eruit vanuit jouw standpunt?

Hans: Ik heb geen standpunt.

Emilie: O.

Hans: En dat is mijn verder.

Emilie: Ga verder.

Hans: Overal zie ik tienduizend alternatieven voor, tienduizend bezwaren tegen, tienduizend aannames onder, tienduizend vragen achter. Daarom kan ik in geen enkele gedachte gaan wonen. Ook in deze niet. Het lukt me gewoon niet, al wil ik nog zo graag. Dus trek ik maar weer verder. Naar de volgende gedachte. En naar de volgende. En de volgende…

Emilie: Gate, gate, paragate…

Hans: En daar nog weer voorbij.

Emilie: Ben jij het die verder trekt of zijn het de gedachten die aan jou voorbij trekken?

Hans: Het is maar net aan wie je het vraagt.

Emilie: Er ligt nergens een antwoord op me te wachten.

Hans: Er liggen overal antwoorden op je te wachten.

Emilie: Ja, dat is nou net het probleem.

Hans: Alleen voor wie wil kiezen.

Emilie: Niet kiezen, is dat dan de oplossing?

Hans: Het is maar net aan wie je het vraagt.

Emilie: Doe ik daar nou al die moeite voor.

Hans: Waarvoor?

Emilie: Jou een antwoord te ontfutselen.

Hans: Je kan net zo goed meteen in een wak springen.

Emilie: Volgens mij ben jij hier degene die in een wak zit.

Hans: Wak zonder grenzen.

Emilie: Spel zonder grenzen was het toch?

Hans: Dat komt op hetzelfde neer.

Emilie: Een wak in het wat?

Hans: Een wak in een gat.

Emilie: Een wak in het weten?

Hans: Dat ben ik vergeten.

Emilie: Krijg het heen en weer.

Hans: Daar komt het wel op neer.

Emilie: Wist ik maar waarop.

Hans: Ach, je hangt alweer.

Emilie: Je bent een doorn in mijn oog.

Hans: Jij bent de pijl op mijn boog.

Emilie: Daarmee kan je mij nooit raken.

Hans: Daarmee kan ik je nooit missen.

Emilie: Zo komen we niet verder.

Hans: Moet je ergens heen dan?

Emilie: Bedoel je dat we er al zijn?

Hans: Het is maar net aan wie je het vraagt.

Emilie: Volgens mij zitten we vast.

Hans: Dan zit je daarin vast.

Emilie: Nou weet ik nog niks.

Hans: Dat zeg ik.

Emilie: Wat?

Hans: Het is maar net aan wie je het vraagt.

Ontsnapt aan de tienduizend antwoorden

Een boeddhist ziet overal lijden. Een non-dualist ziet overal afgescheidenheid. Een asceet ziet overal onmatigheid. Een christen ziet overal zelfzucht. Wat zie jij overal?

Danny: Mooi, dat steeds terugkerende antwoord ‘Het is maar net aan wie je het vraagt’ op al die vragen in je correspondentie ‘Doordraven op weg naar huis’. Waar jij naar verwijst, noemen wij filosofen in navolging van Protagoras al sinds de vijfde eeuw voor Christus ‘subjectivisme’. Inderdaad beste mensen, de waarheid is volstrekt subjectief.

Hans: Jij zegt het.

Danny: Wat zeg jij?

Hans: Het is maar net aan wie je het vraagt.

Danny: Als je het mij vraagt, dan.

Hans: Maar wie vraagt jou wat?

Danny: En als je het jou vraagt?

Hans: Ik had het niet over de waarheid. Ik verkondig hier geen subjectivisme en ook niets anders. Misschien zitten er onder de tienduizend antwoorden best relatieve of zelfs absolute waarheden. Wat weet ik daarvan?

Een chiropractor vindt altijd een scheve wervel. Een acupuncturist vindt altijd een energieblokkade. Een allergoloog vindt altijd een overgevoeligheid. Een psychoanalyticus vindt altijd een neurose. Dat is alles wat ik wilde zeggen.

Danny: Heb jij medicijnen gestudeerd?

Hans: Een boeddhist ziet overal lijden. Een non-dualist ziet overal afgescheidenheid. Een asceet ziet overal onmatigheid. Een christen ziet overal zelfzucht. Dat is alles wat ik wilde zeggen.

Danny: En een subjectivist ziet overal subjectiviteit. Zelfs het relativisme is relatief.

Hans: Absoluut.

Danny: Ja, is het nou relatief of is het nou absoluut? ;-)

Hans: Het is maar net aan wie je het vraagt.

Danny: Eerlijk zeggen, ben jij er uiteindelijk in geslaagd om aan de tienduizend antwoorden te ontsnappen?

Hans: Wat denk jij?

Danny: Ik denk van wel.

Hans: Zo zie je maar weer.

Danny: Wat?

Hans: Het is maar net aan wie je het vraagt.

Een aanbeveling

Leerling: Wat weet u eigenlijk van de Waarheid?

Meester: Minder dan wie ook.

Leerling: Dat lijkt me geen aanbeveling.

Meester: Integendeel.

Wat het betekent om in waarheid te leven

Leerling: Wat betekent niet-weten?

Meester: Ik heb geen idee.

Leerling: Betekent het in waarheid leven?

Meester: Niet-weten betekent geen idee hebben wat waarheid is, wat leven is, wie je bent of wat zijn is, laat staan dat je zou weten wat niet-weten betekent of zelfs maar dat het iets betekent of zelfs maar dat het niets betekent of wat dan ook.

Leerling: Wat betekent in waarheid leven?

Meester: Vraag dat maar aan iemand die in waarheid leeft.

Leerling: Want u leeft niet in waarheid.

Meester: Dat weet ik niet.

Leerling: O.

Meester: Tenzij dat is wat het betekent om in waarheid te leven.

Leerling: Is dat wat het betekent om in waarheid te leven?

Meester: Ik zou het echt niet weten.

Leerling: Wat betekent niet-weten?

Meester: Ik heb geen idee.

De Waarheid is een koe (en iedereen wil haar melken)

De waarheidszoeker is een rund

Leerling: Wat is de hoogste waarheid?

Meester: Een koe.

Leerling: In welke zin?

Meester: Wat je haar ook vraagt, ten antwoord zal ze loeien.

Leerling: Bedoelt u dat de waarheid onuitsprekelijk is?

Meester: Boe!

Leerling: Bedoelt u dat de waarheid niet bestaat?

Meester: Boe!

Leerling: Bedoelt u dat de waarheid wel bestaat maar niet kenbaar is?

Meester: Boe!

Leerling: Bedoelt u dat de waarheid het kennen zelf is en niet het gekende?

Meester: Boe!

Leerling: Bedoelt u dat het loeien zelf de waarheid is?

Meester: Boe!

Leerling: Bedoelt u dat u het gewoon niet weet?

Meester: Boe!

Leerling: Bedoelt u dit alles tegelijk?

Meester: Boe!

Leerling: Bedoelt u niets van dit alles?

Meester: Boe!

Leerling: Maar wat bedoelt u dan?

Meester: Boe!

Leerling: Bè!

Meester: Dat komt op hetzelfde neer.

Einde verhaal

Leerling: De waarheid is dat er geen verhaal is.

Meester: Dat is nog steeds een verhaal.

Leerling: U hebt gelijk, de waarheid laat zich niet in woorden vatten.

Meester: Dat is nog steeds een verhaal.

Leerling: U hebt gelijk, ik zou mijn mond moeten houden.

Meester: Dat is nog steeds een verhaal.

Leerling: Dan zeg ik wel niks meer.

Meester: Dat is nog steeds een verhaal.

Leerling: …

Meester: Dat is nog steeds een verhaal.

Leerling: Dat het nog steeds een verhaal is ook.

Meester: Kun je nagaan.

Hoe je aan de waarheid komt, en hoe je er weer vanaf komt

Klein beginnen

Leerling: Hoe kom je aan de waarheid?

Meester: Dat is de vraag niet.

Leerling: Wat is de vraag wel?

Meester: Hoe je ervan afkomt.

Leerling: Hoe kom je van de waarheid af?

Meester: Zie er eerst maar eens aan te komen.

Leerling: Hè?

Meester: Wat?

Leerling: Het ging er toch om hoe je ervan afkomt?

Meester: Zie eerst maar eens van deze af te komen.

De Hoogste Waarheid in vijf woorden

Leerling: Wat is volgens u de Hoogste Waarheid?

Meester: Al sla je me dood.

Leerling: Bedoelt u dat de waarheid niet bestaat?

Meester: Al sla je me dood.

Leerling: Bedoelt u dat de waarheid voorbij de woorden is?

Meester: Al sla je me dood.

Leerling: Bedoelt u dat er niets te zeggen valt?

Meester: Al sla je me dood.

Leerling: Geef nou eens antwoord, man!

Meester: Je wilde toch de Hoogste Waarheid?

De Laagste Waarheid in zes woorden

Bij hoog en bij laag

Leerling: Wat is de allerhoogste waarheid?

Meester: Zou je niet beginnen bij de allerlaagste?

Leerling: Wat is de allerlaagste waarheid?

Meester: Ik zou het echt niet weten.

Leerling: Is dat de allerlaagste waarheid of weet u niet wat dat is?

Meester: Dat is de allerhoogste waarheid.

De zwaarheid van de waarheid

Leerling: Wat is waarheid?

Meester: Zwaarheid.

Leerling: Wat is niet-weten?

Meester: Gewichtloosheid.

Ben jij geroepen of uitverkoren?

Leerling: Velen zijn geroepen, weinigen uitverkoren.

Meester: Waardoor?

Leerling: De Waarheid.

Meester: Ben jij geroepen of uitverkoren?

Leerling: Geroepen, vrees ik. En u?

Meester: Gevlucht.

Hier sterft de waarheid

De meester lag op sterven.
De eerste leerling zei: Hier sterft de Waarheid!
De meester hijgde: Die moet nog geboren worden.
De tweede leerling zei: De Waarheid wordt ieder moment opnieuw geboren!
De meester hoestte: Dan mag jij haar vroedvrouw zijn.
De derde leerling zei: De Waarheid is eeuwig en ongeboren!
De meester fluisterde: Nou ik nog.
De vierde leerling zei: Waarheid bestaat niet!
De meester piepte: Nee, dan ik.
Er viel een doodse stilte.
De meester rochelde: Hè hè.
Het waren z’n laatste woorden.

Ken je die van de leerling die de waarheid zocht?

Voortschrijdend inzicht

Leerling: Ik bied u een goudstuk voor de waarheid!

Meester: Ik bied je er tien.

Vijf jaar later

Leerling: Ik bied u tien goudstukken voor de waarheid!

Meester: Ik bied je er honderd.

Vijf jaar later

Leerling: Ik bied u honderd goudstukken voor de waarheid!

Meester: Ik bied je er duizend.

Vijf jaar later

Leerling: Ik bied u duizend goudstukken voor de waarheid!

Meester: Ik bied je er een miljoen.

Vijf jaar later

Leerling: Ik bied u een miljoen goudstukken voor de waarheid!

Meester: Ik geef er geen cent voor.

Vijf jaar later

Leerling: Ik geef geen cent voor de waarheid!

Meester: Hij kan me gestolen worden.

Vijf jaar later

Leerling: De waarheid kan me gestolen worden!

Meester: De wát?

Vijf jaar later

Leerling: Waarheid bestaat niet!

Meester: Is dat waar?

Vijf jaar later

Leerling: Wat zal ik er eens van zeggen.

Meester: Waarvan?

Vijf jaar later

Leerling: Kent u die van de leerling die de waarheid zoekt?

Meester: Kostelijk!

Een koninkrijk voor de waarheid

Een rijkaard komt met een kruiwagen vol goudstukken bij de meester. De rijkaard zegt: ‘Ik schenk u mijn hele vermogen in ruil voor de waarheid.’ ‘Afgesproken’, antwoordt de meester. ‘En geen smoesjes, hè’, zegt de rijkaard. ‘De naakte waarheid, niets meer en niets minder.’

De rijkaard zet zijn kruiwagen neer en vraagt: ‘Welnu, hoe luidt de waarheid?’ ‘Tja’, zegt de meester. De rijkaard pakt zijn kruiwagen en loopt snuivend weg. ‘Hé daar’, roept de meester. ‘Wat?’ roept de rijkaard terug. ‘Ik heb me aan onze afspraak gehouden, waarom u dan niet?’

Niet-weten is geen waarheid, en toch is het geen leugen

Niet-weten is geen waarheid.
Geen waarheid die je kunt denken.
Geen waarheid die je kunt bewijzen.
Geen waarheid die je kunt aanvoelen.
Geen waarheid die je kunt leven.
Geen waarheid die je kunt worden.
Geen waarheid die je kunt zijn.
Geen waarheid die je kunt overdragen.
Geen waarheid die je kunt delen.
Geen waarheid die je kunt bemachtigen.
Geen waarheid met een hoofdletter.
Geen waarheid met een kleine letter.
Niet-weten is geen waarheid.

En toch is het geen leugen.

Wie waarheid zoekt zal leugens vinden

Uitbraak

Leerling: Ik zoek de waarheid.

Meester: Wie waarheid zoekt zal leugens vinden.

Leerling: Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel.

Meester: Al is de waarheid nog zo snel, de leugen achterhaalt haar wel.

Leerling: Wat bent u toch negatief.

Meester: Wat ben jij toch positief.

Leerling: U zegt steeds het tegenovergestelde van wat ik zeg.

Meester: Heb je het door?

Leerling: Dus als ik wat negatiever zou zijn, zou u…

Meester: Ik geef uitsluitend weerwoord.

Leerling: Wijst weerwoord de weg naar de waarheid?

Meester: Weerwoord wijst weg van de waarheid.

Leerling: Regelrecht naar de leugen dus.

Meester: Weerwoord wijst weg van de leugen.

Leerling: Is weerwoord niet gewoon de volgende gevangenis?

Meester: Alleen voor wie erin gevangen zit.

Leerling: Ik zoek alleen de waarheid.

Meester: Wie waarheid zoekt zal leugens vinden.

Maak jij nog onderscheid tussen waarheid en leugen?

Leerling: Ik maak geen onderscheid meer tussen waarheid en leugen.

Meester: Zoek dan maar een andere leraar.

Leerling: Bij wijze van spreken natuurlijk.

Meester: Nee, letterlijk.

Geouwehoer van de koude vloer

Meester: Wat is de hoogste waarheid?

Leerling: Tja.

Meester: Is dat alles?

Leerling: Ouwehoer.

Meester: Wat?

De leerling steekt een kousenvoet op en zegt: Kouwe vloer.

Meester: Ouwehoer.

Als je alleen maar aan seks denkt

Preoccupaties

Meester: ‘Als je denkt dat de waarheid zich onder woorden laat brengen heb je het mis. Als je denkt dat de waarheid zich niet onder woorden laat brengen heb je het mis. Als je denkt dat de waarheid zich alleen op negatieve wijze laat omschrijven heb je het mis. Als je denkt dat de waarheid zich alleen non-verbaal laat uitdrukken heb je het mis. Als je denkt dat er een waarheid is heb je het mis. Als je denkt dat er geen waarheid is heb je het mis. Als je denkt dat je bent heb je het mis. Als je denkt dat je niet bent heb je het mis. Als je denkt dat je het mis kunt hebben heb je het mis. Als je denkt dat je het niet mis kunt hebben heb je het mis. Als je denkt dat het aan het denken ligt hebt je het mis. Als je denkt dat het niet aan het denken ligt heb je het mis…’

Leerling: ‘En als je alleen maar aan seks denkt?’

Twee zielen, geen gedachten

Zegt de ene meester: Eh…
Zegt de andere: U haalt me de woorden uit de mond.

De waarheid voorbij de stilte

Een leerling zwijgt demonstratief.
Meester: Toch weer iets te zeggen gevonden?

De waarheid voor in je plakboek

Huilend stond de jongste leerling naast zijn stervende meester. Hij snotterde: ‘Alstublieft, zeg me de waarheid!’ De meester zei: ‘Heb je een zakdoek, jongen?’ De leerling knikte en trok een schone katoenen zakdoek uit zijn zak. Hij sloeg hem uit en wilde hem net aan de meester geven toen deze beverig begon te zingen:

Zakdoekje leggen,
Niemand zeggen,
Kukeluku, zo kraait de haan.
De waarheid die is zo vergaan.
Au au au, wat doet dat zeer,
Hier leg ik mijn zakdoekje neer.

De andere leerlingen vielen in:

Kijk voor je,
Kijk achter je,
Wie hem vindt die mag hem hebben.

De meester nam de zakdoek aan en snoot voor de laatste maal zijn neus. Hij gaf hem terug en zei: ‘Hier jongen. Voor in je plakboek.’

Voorbij het ware en het onware

Stapje voor stapje

Leerling: Weten wat je bent, dat is het ware.
Meester: Niet weten wat je bent gaat nog een stapje verder.

Jaren later

Leerling: Niet weten wat je bent, dat is het ware.
Meester: Niet weten dat je bent gaat nog een stapje verder.

Jaren later

Leerling: Niet weten dat je bent, dat is het ware.
Meester: Niet weten wat het ware is gaat nog een stapje verder.

Jaren later

Leerling: Niet weten wat het ware is, dat is het ware.
Meester: Wat is dan het onware?
Leerling: Eh…
Meester: En weer een stapje verder.

Waarheidszucht of waarheidsklucht?

Wat is jouw Waarheid?

Vroeger werd overdreven weetgierigheid weetziekte of weetzucht of weetlust genoemd. Libido sciendi, met een mooi woord. Net zo kun je een heftig verlangen naar de waarheid waarheidsziekte of waarheidszucht of waarheidslust noemen.

Waarheidszucht berust op de grondeloze veronderstelling dat (de) waarheid bestaat, dat zij tijdloos en universeel is, belangrijk om te kennen en fijn om te weten, verkrijgbaar, houdbaar en overdraagbaar, ter meerdere eer en glorie van ieder individu afzonderlijk en de mensheid in het algemeen.

Waarheidszucht is in niet-weten niet zozeer bevredigd als wel uitgedoofd, wat toevallig de betekenis van nirwana is, maar dit terzijde.

De weetniet veronderstelt niet dat de waarheid bestaat, laat staan dat zij geheel of overwegend aangenaam van karakter is. Hierdoor komt het zoeken ernaar vanzelf op losse schroeven te staan.

De weetniet veronderstelt evenmin dat de waarheid niet bestaat, of dat zij geheel of overwegend onaangenaam van karakter is. Hierdoor komt ook het niet-zoeken ernaar op losse schroeven te staan.

De lijn van dit betoog doortrekkend kom je misschien in de verleiding niet-weten te omschrijven als, bijvoorbeeld, zoeken en niet-zoeken, of zoeken noch niet-zoeken, of zoekend niet-zoeken, of het zoeken en niet-zoeken voorbij.

Maar draait het niet veeleer om de losse schroeven zelf, waarop niet alleen de waarheid is komen te staan maar ook het niet-weten, om nog maar te zwijgen over de weetniet en – grote stappen, snel thuis – meteen maar de hele mikmak, wat dat ook moge wezen?

De weetniet meent niet dat hij de waarheid heeft noch dat hij haar niet heeft, niet dat hij haar leeft noch dat hij haar niet leeft, niet dat hij haar is noch dat hij haar niet is, en zo verder voor alle werkwoorden in en buiten het Groot Woordenboek der Nederlandse Taal. Maar om dat nou de waarheid te noemen?

Eén dwaalleer is geen dwaalleer

Meester Tja heeft gezegd: ‘Wat mij betreft is iedere leer een dwaalleer. Of is dat weer een dwaalleer?’

Verder, verder! Doorreisgids voor lunatics

Beurtzang voor cantor en koor

Vier manen in de ruimte verbonden door ladders
Ook niet op de maan blijven hangen

Aan allen die het Zelf hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die niet-zelf hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die hun Oorspronkelijke Gezicht hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die hun Ware Aard hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die hun Essentie hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Boeddhanatuur hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Zoheid (Bhutatata) hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Leegte (Sunyata) hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Vol-Ledigheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Niets hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Gewone Geest hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Oorspronkelijke Geest hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Grote Geest hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Weetnietgeest hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Lege Geest hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Geen-geest hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Ene hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Unio Mystica hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Bron hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Goddelijke hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Godheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Eerste Oorzaak hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Onnoemelijke hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Onuitsprekelijke hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Absolute hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Oneindige hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Zijn hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Niet-zijn hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Zijn-in-niet-zijn hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Niet-zijn-in-zijn hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Hoogste Werkelijkheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Diepste Werkelijkheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Onbemiddelde Werkelijkheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Ultieme Werkelijkheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Atman hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Anatman hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Brahman hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Parabrahman hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Nirwana hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Paranirwana hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Hemel hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Hiernamaals hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Paradijs hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Walhalla hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Hier hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Gene Zijde hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die een Hogere Dimensie hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Heden hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Eeuwigheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Eeuwige Heden hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Bewustzijn hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Keuzeloos Gewaarzijn hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Aanwezigheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Niet-Oordelen hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Kennendheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Non-dualiteit hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Vrijheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Helderheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Zuiverheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Ik-ben hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Ik-ben-dat (Tat Tvam Asi) hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Stilte hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Openheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Onschuld hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Volmaaktheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Onvoorwaardelijke Liefde hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Innerlijke Vrede hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Onbewogenheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Neutraliteit hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Ataraxie hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Indifferentie hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die hun Natuurlijke Staat hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Satori hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Ananda hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Jhana hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Moksha hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Samadhi hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Wu-wei hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Wijsheid-zonder-wijsheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Wijsheid-voorbij-alle-wijsheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Onwankelbare Wijsheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Woordeloze Wijsheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Lege Wijsheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Dwaze Wijsheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Wijsheid-van-Hart-tot-Hart hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Prajnaparamita hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Perfectie van de Perfecties hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Sophia Perennis hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Kennis-zonder-leraar hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Dharma hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die Niet-dharma hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Waarheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die de Waarheid-zonder-waarheid hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Weten hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die niet-weten hebben gerealiseerd:

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij!

Aan allen die het Verder, Verder hebben gerealiseerd:

Schei toch uit!

Verder, verder, almaar verder, zelfs het verder gaan voorbij is een vrije vertaling van gate gate paragate parasamgate, een van de bekendste boeddhistische mantra’s, terug te vinden in de Hartsoetra.